Ankara'da Meclis'e bugün yeşil pasaport için iki yeni kanun teklifi sunuldu. Teklifler kabul edilirse hususi damgalı pasaport, yani herkesin yeşil pasaport diye bildiği belge üç meslek grubuna daha açılacak: pilotlara, mühendislere ve mimarlara. Metinler TBMM'ye verildi, haberlere göre Meclis İçişleri Komisyonu'na sevk edildi.
Yeşil pasaport teklifi kimleri kapsıyor?
Şartlar rakamla yazılmış. Yeşil pasaport hakkı, en az 5 yıllık uçuş tecrübesi olan pilotlara ve en az 10 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara tanınıyor. Yani mesleğe yeni başlamış biri bu kapıdan geçemeyecek; hak, meslekte belli bir süreyi doldurmuş kişiler için düşünülmüş.
Metinlerin tam hali ve teklif sahiplerinin adları TBMM'nin kanun teklifleri sayfasından izlenebiliyor.
Yeşil pasaport nedir, bugün kimlere veriliyor?
Resmî adı hususi damgalı pasaport. Rengi yeşil olduğu için günlük dilde yeşil pasaport deniyor. Bordo renkli umuma mahsus pasaporttan farkı, hakkın kanunda ve ilgili mevzuatta sayılan kişilere tanınması: kamuda belirli görev ve derecelere ulaşanlar ve belirli koşullarda aile bireyleri bu gruplar arasında. Listeyi tek tek Pasaport Kanunu ve yönetmelikler belirliyor. Bugün sunulan teklifler bu listeye üç meslek eklemeyi amaçlıyor.
Gri renkli hizmet damgalı pasaport ise resmî görevle yurt dışına çıkan kamu görevlilerine veriliyor, siyah pasaport diplomatlara ait. Pilot, mühendis ve mimarlar için önerilen belge gri değil, yeşil.
Yeşil pasaport vizesiz seyahat sağlıyor mu?
Teklifi haberleştiren yayınların çoğu vizesiz seyahat imkânına vurgu yapıyor. Kolaylığın ölçüsü ise Türkiye'nin ülkelerle yaptığı vize muafiyeti anlaşmalarına bağlı; her ülke aynı muameleyi yapmıyor. Yeşil rengin kendisi bir geçiş kartı değil. Belirleyici olan, gidilecek ülkeyle imzalanan anlaşmada hususi damgalı pasaport sahipleri için ayrı bir hüküm bulunup bulunmadığı. Yola çıkmadan önce ilgili ülkenin güncel şartlarına Dışişleri Bakanlığı'nın vize bilgileri sayfasından bakmak gerekiyor.
Teklif yasalaşırsa pilotlar, mühendisler ve mimarlar için ne değişir?
Teklif olduğu gibi kabul edilirse, şartı taşıyanlar yeşil pasaporta başvurabilecek. Başvuru belgeleri ve süreler kanunun ardından çıkacak yönetmelikle netleşir; yani ilk gün hangi evrakla nereye gidileceği şimdilik belli değil.
Yeşil pasaport teklifi ne zaman yasalaşır?
Takvim henüz yok. Kanun teklifi önce komisyonda görüşülüyor, komisyon kabul ederse Genel Kurul'a geliyor. Genel Kurul'dan geçen metin Cumhurbaşkanı'nın onayına gidiyor ve Resmî Gazete'de yayımlanıyor; yürürlük tarihini de metin belirliyor. Bu zincirin halkaları tamamlanmadan pilotlar, mühendisler ve mimarlar için yeşil pasaport kapısı açılmış sayılmaz. Komisyonun hangi gün toplanacağı şimdilik öğrenilemedi; aşamayı İçişleri Komisyonu'nun toplantı gündeminden izlemek mümkün.
Yeşil pasaport başvurusu nasıl yapılıyor?
Başvuru tarafında ağustos başında bir değişiklik duyurulmuştu: yeşil ve gri pasaport için kurumların hazırladığı belgeler e-imzayla doğrudan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'ne aktarılıyor, evrakın doğrulaması anında yapılabiliyor. Amaç, eksik evrak yüzünden uzayan beklemelerin önüne geçmek. Teklif yasalaşırsa yeni gruplar için işlemin nasıl yürüyeceği, kanun metnine ve ardından çıkacak yönetmeliğe bağlı olacak.
