ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İsrail'e 40 bin bomba ve 20 bin savaş başlığı gönderecek yaklaşık 2,8 milyar dolarlık yeni bir silah satışı için harekete geçti. Washington Post'un adının açıklanmasını istemeyen bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre paket, son yılların en büyük Amerikan silah satışlarından biri olacak. Kongre'ye gayriresmi bildirim yapıldı; resmî bildirimin önümüzdeki günlerde gelmesi bekleniyor. Haber dün gece Türkiye saatiyle 01.30 civarında Türk basınına da yansıdı.
ABD İsrail'e hangi bombaları satıyor?
Pakette üç ayrı kalem yer alıyor. İlki, ABD envanterindeki en ağır konvansiyonel bombalardan biri olan ve her biri yaklaşık 1 ton çeken MK-84. İkincisi, MK-84 gövdesinin ısıya dayanıklı sürümü olarak bilinen ve yine yaklaşık 1 ton ağırlığındaki BLU-117. Üçüncüsü ise beton ve çelik yapılara nüfuz etmek için tasarlanan I-2000 Penetrator savaş başlığı. Üç kalemin her birinden 20 bin adet satılması planlanıyor.
| Mühimmat | Adet | Özellik |
|---|---|---|
| MK-84 bombası | 20.000 | Yaklaşık 1 ton, genel maksat |
| BLU-117 bombası | 20.000 | Yaklaşık 1 ton, ısıya dayanıklı gövde |
| I-2000 Penetrator savaş başlığı | 20.000 | Beton delici |
| Toplam bedel | 2,8 milyar dolar | |
MK-84 bombası nedir, Gazze'de nasıl kullanıldı?
MK-84, 907 kilogramlık gövdesiyle ABD'nin en güçlü serbest düşüşlü bombaları arasında sayılıyor; JDAM güdüm kiti takıldığında uydu üzerinden hedefe yönlendirilebiliyor. Washington Post'un aktardığına göre bu bomba patladığında metal parçalar yüzlerce metre uzağa saçılıyor, çelik ve kalın betonu delip geçiyor ve yerde geniş kraterler açıyor. İsrail ordusunun aynı sınıftaki bombaları Gazze'deki operasyonlarında yoğun biçimde kullandığı, yol açtığı yıkımın uluslararası kuruluşların raporlarına konu olduğu biliniyor.
40 bin bomba satışı Kongre'den geçti mi?
Henüz geçmedi. Amerikan sisteminde büyük silah satışları önce Kongre'nin ilgili komitelerine gayriresmi olarak iletiliyor, ardından resmî bildirim yapılıyor ve yasama organının itiraz süresi işliyor. Washington Post'a konuşan yetkili, sürecin bu aşamada olduğunu belirtti. ABD'li yetkili gazeteye, "Tüm yurt dışı silah satışları uygun prosedürden geçmektedir. Henüz sonuçlanmamış satışlar hakkında yorum yapmıyoruz" ifadesini kullandı. TRT Haber'in aktardığına göre Trump yönetimi, 2025'te İsrail'e yapılan 2,04 milyar dolarlık bomba satışında Kongre'nin inceleme sürecini atlamıştı; yeni paketin de aynı yolu izleyip izlemeyeceği henüz netleşmedi.
Biden döneminde durdurulan bombalar ne olmuştu?
Bu tür ağır bombaların İsrail'e sevkiyatı daha önce de Washington'da tartışma konusu olmuştu. Joe Biden yönetimi Mayıs 2024'te, Refah'a yönelik kara harekâtı endişesiyle 1 tonluk bombaları içeren bir sevkiyatı askıya almıştı. Trump ise göreve gelmesinin hemen ardından, Ocak 2025'te bu askıyı kaldırdı. Şimdi gündeme gelen 40 bin bombalık paket, o sevkiyatın çok üzerinde bir hacme sahip.
Satış planı, İsrail'in Gazze'de kullandığı bombaların yol açtığı yıkımın hâlâ tartışıldığı bir dönemde gündeme geldi. Haberin Türk basınında geniş yer bulmasının ardından ABD Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon'dan ek bir açıklama gelmedi; resmî bildirimin Kongre'ye ulaşmasıyla paketin ayrıntılarının netleşmesi bekleniyor.
