ABD, İran'daki Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik hava harekâtı başlattı. Duyuru, Amerikan ordusunun bölgeden sorumlu komutanlığından geldi.
Kim açıkladı?
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), kendi resmî hesabından yaptığı açıklamada operasyonun başladığını bildirdi.
Açıklama ne diyor?
"Bugün ABD Doğu Saati'yle 12.00'de Amerikan güçleri İran'daki İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) hedeflerini vurmaya başladı. Bu vuruşlar, IRGC'nin son dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere ve bölgede konuşlu Amerikan askerlerine yönelik saldırı girişimlerinin ardından geldi."
Saat kaçta başladı?
ABD Doğu Saati'yle 12.00 — Türkiye saatiyle 19.00.
Nereler vuruldu?
Harekâtın güney İran'da geniş bir alana yayıldığı bildiriliyor. Adı geçen yerler:
- Bandar Abbas
- Konarak
- Çabahar
- Keşm
- Sirik
Amerikan yayıncısı Fox News'in muhabiri Trey Yingst, vuruşların güneybatı İran'da nispeten geniş bir alana yayıldığını, Bandar Abbas'ın ötesinde ve Umman Körfezi'ne yakın bölgelerde de patlamalar bildirildiğini aktardı.
Gerekçe ne?
CENTCOM iki başlık sayıyor: Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırı girişimleri ve bölgedeki Amerikan askerlerine yönelik saldırılar.
Öncesinde ne oldu?
İran, bu hafta başında Ürdün'deki Amerikan güçlerine sekiz balistik füze fırlattı. Hedefler arasında King Hussein ve Azraq üsleri vardı. IRGC ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Minhad Hava Üssü'nde CENTCOM unsurlarını ve helikopterleri hedef aldı.
Trump ne dedi?
ABD Başkanı Donald Trump, vuruşların İran'ın mayın döşeme girişimlerine ve Ürdün'deki Amerikan üssüne yönelik saldırıya misilleme olduğunu doğruladı.
Trump ayrıca Fox News'e verdiği demeçte, İran'ın karşılık vermesi hâlinde çok daha güçlü bir askerî yanıtla karşılaşacağını söyledi ve çatışmanın tırmanması hâlinde ülkenin "tamamen silinebileceği" uyarısını yaptı.
Başkan, vuruşların Hürmüz Boğazı yakınında güneybatı İran'daki radar sistemlerini, bu sistemler yeniden kurulurken hedef aldığını belirtti. Trump, USS George Washington'ın gerekirse operasyonları sürdürecek donanıma sahip olduğunu da ekledi ve İran'la yeni bir anlaşma ihtimalini, önceki diplomatik girişimlerin başarısız olduğunu söyleyerek reddetti.
Bu çatışma ne zaman başladı?
Tahran ile Washington arasındaki gerilim, şubat ayı sonunda İran'a düzenlenen vuruşlarla başlayan savaştan bu yana yüksek seyrediyor. Ara dönemde şunlar yaşandı:
- Haziran: Pakistan ve Katar arabuluculuğuyla bir çerçeve anlaşma imzalandı.
- Temmuz: ABD iki haftalık bir bombardıman kampanyası başlattı ve boğazdaki seyrüsefer konusundaki anlaşmazlığın ardından deniz ablukasını yeniden uyguladı.
- Ağustos sonu: IRGC'nin Ürdün ve BAE'deki Amerikan hedeflerine saldırısı.
- 1 Eylül: Bugünkü harekât.
Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli?
Çünkü dünya deniz yolu petrol ticaretinin büyük bölümü bu dar geçitten akıyor. Boğazın kapanması ya da geçişin riskli hâle gelmesi, doğrudan küresel enerji fiyatlarına yansıyor. CENTCOM'un açıklamasında ilk sırada ticari gemilere yönelik saldırı girişimlerinin sayılması bu yüzden.
Görüntüde ne var?
Haberin içindeki videoda Amerikan yayıncısı Fox News'in canlı yayını yer alıyor: CENTCOM'un açıklaması, muhabir aktarımı ve Hürmüz Boğazı'ndan gemi görüntüleri.
CENTCOM harekât görüntüsü yayınladı mı?
Hayır. Bu haberin yazıldığı saat itibarıyla CENTCOM yalnızca yazılı açıklama paylaştı; vuruşlara ait resmî görüntü yayınlamadı. Sosyal medyada dolaşan patlama kayıtlarının önemli bölümü ise doğrulanmamış durumda.
İran karşılık verdi mi?
İran tarafından resmî bir misilleme duyurusu yapılmadı. Bölgeden gelen ve doğrulanmayı bekleyen aktarımlar bulunuyor; teyit edildikçe haberi güncelleyeceğiz.
