Baykar'ın katlanır kanatlı insansız savaş uçağı Bayraktar TB3, TURNAs-2026 tatbikatında TCG Anadolu'nun güvertesinden havalandı ve denize sonoboy bıraktı. Baykar'ın 28 Ekim'de yayımladığı görüntülerde, uçağın altındaki Baykar SAS POD'dan çıkan sensörün suya düştüğü görülüyor. Akdeniz'deki atış, Türk Deniz Kuvvetleri'nin insansız hava araçlarını denizaltı tespitinde de kullanma yönündeki çalışmalarının en yeni örneği oldu.
Bayraktar TB3 TCG Anadolu'dan ne yaptı?
TB3, TCG Anadolu üzerinden havalanıp tatbikat alanında sonoboy atışını tamamladı. Atışta kullanılan düzenek, Baykar'ın kendi geliştirdiği SAS POD, yani sonoboy atış podu. Pod, uçağın taşıdığı sensörleri istenen noktada denize bırakmak için tasarlandı. Görüntüler Baykar'ın ve Baykar Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar'ın paylaşımlarıyla da dolaşıma girdi.
Sonoboy nedir, ne işe yarar?
Sonoboy, denize bırakılan ve suyun altındaki sesleri dinleyen şamandıra tipi bir sensör. Bir denizaltının pervane ya da motor gürültüsünü yakalıyor, bu sesi radyo dalgasıyla havadaki uçağa ya da gemideki operatöre iletiyor. Bir sonoboy tek başına sınırlı alanı dinliyor; bu yüzden denizaltı arayan bir platform onları belirli bir düzende seriyor. Yani mesele tek bir atış değil, denizin bir bölgesini ağ gibi örtmek.
Bayraktar TB3'ün bu işi yapması, sorunun bir parçasını çözüyor: Bugüne kadar sonoboy atışı genellikle pilotlu deniz karakol uçaklarının ve helikopterlerin işiydi. İnsansız bir uçak aynı görevi risk almadan, saatlerce havada kalarak üstlenebiliyor. Atış sırasında toplanan akustik verinin anlık işlenmesinin de test edildiği aktarıldı.
TCG Anadolu nedir, kaç metre, kaç ton?
TCG Anadolu, Türkiye'nin bayrağını taşıyan en büyük savaş gemilerinden biri. Amfibi hücum gemisi olarak tasarlandı, ama kısa pistli yapısı ve geniş güvertesiyle fiilen insansız hava araçlarının ana üssü gibi kullanılıyor. Yaklaşık 231 metre uzunluğunda, tam yükte yaklaşık 27 bin ton. TB3'ün katlanabilir kanatları sayesinde güverteden ve hangardan çok yer kaplamadan çalışabilmesi de bu yüzden önem taşıyor.
TURNAs-2026 tatbikatında neler yapıldı?
TURNAs-2026, insansız sistemlerin deniz, kara ve hava unsurlarıyla birlikte, tek merkezden yönetildiği bir tatbikat olarak öne çıktı. Aynı tatbikatta HAVELSAN'ın yazılımlarıyla 40'ı aşkın aracın tek komuta sisteminden yönetildiği, USV-12 insansız deniz aracından kalkan Sagan insansız hava aracının kıyıdaki hedefleri talim mühimmatıyla vurduğu bildirildi. Baykar'ın bu tatbikattaki bir başka çalışmasını, Pirana insansız deniz aracı atışını daha önce de yazmıştık.
Bayraktar TB3 sonoboy testi ilk mi?
Hayır. Bayraktar TB3'ün iki sonoboy atışını daha önce Eylül'de Denizkurdu-I/2026 tatbikatında tamamladığı da basında yer aldı. TURNAs-2026'daki atış, aynı sistemin bu kez TCG Anadolu'dan havalanarak tekrarlanması anlamına geliyor.
Bu ne demek, denizaltı avında ne değişir?
Şu an için bir envanter değişikliği açıklanmış değil; ortada bir tatbikat ve bir kabiliyet gösterisi var. Ama gösterilen şey net: Gemiden kalkan, pilot barındırmayan bir uçak denizaltı arama ağı kurmak için kullanılabilir hale geliyor. Bu da donanmanın denizaltı karşıtı harp kabiliyetinde insansız platformların payının arttığına işaret ediyor. Sonoboy atışının sonuçlarına dair ayrıntılı teknik veri, menzil ya da sensör sayısı ise açıklanmadı.
