10 meslek grubuna yeşil pasaport için TBMM'ye kanun teklifleri sunuldu. Teklifler pilotlardan öğretmenlere, hekimlerden muhtarlara kadar 10 meslek grubunu içeriyor ve her grup için farklı bir kıdem şartı öngörüyor. Bu yüzden 10 meslek grubuna yeşil pasaport düzenlemesi şimdilik yalnızca teklif aşamasında; yani henüz kimsenin başvuru hakkı doğmadı, yasalaşma süreci de başlamadı.
Yeşil pasaport kimlere verilecek, 10 meslek grubu hangisi?
Tekliflerde pilotlar, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar, mali müşavirler ve öğretmenler sayılıyor. Mali müşavirlerde iki ayrı grup var: yeminli mali müşavirler ile serbest muhasebeci mali müşavirler. Muhtarlar ise köy ve mahalle muhtarlarını kapsıyor. Yani 10 meslek grubuna yeşil pasaport kapsamında olan bu gruplar, yeşil pasaport kimlere verilecek sorusunun cevabı.
Yeşil pasaport şartları ne, kıdem kaç yıl?
Şartlar üç basamakta toplanıyor: 5, 10 ve 15 yıl. Pilotlarda lisansın alınmasından sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmeti aranıyor. Öğretmenlerde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında en az 10 yıl fiilen öğretmenlik yapmış olmak isteniyor.
Hekim, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar için kamuda ya da özel sektörde en az 15 yıl fiilen çalışma şartı var. Mühendis ve mimarlarda TMMOB'ye kayıtlı olmak ve 10 ya da 15 yıllık mesleki kıdeme sahip olmak gündemde. Serbest muhasebeci mali müşavirlerde de en az 15 yıl öngörülüyor. Muhtarlar ve yeminli mali müşavirler için ise kıdem şartı net olarak açıklanmış değil. Kısacası 10 meslek grubuna yeşil pasaport için bekleme süresi meslekten mesleğe değişiyor.
Yeşil pasaport yasalaştı mı, ne zaman çıkacak?
Hayır, yeşil pasaport düzenlemesi yasalaşmadı. Teklifler TBMM'ye sunuldu; komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçip kabul edilmesi, Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Meclis'in bu tekliflere ilişkin bir görüşme takvimi açıklanmadı. Bu yüzden “yeşil pasaport ne zaman çıkacak” sorusunun şu an kesin bir cevabı yok; 10 meslek grubuna yeşil pasaport için tarih vermek henüz erken.
Yeşil pasaport nedir, ne işe yarar?
Yeşil pasaport, resmî adıyla hususi damgalı pasaport; bugün belirli kamu görevlilerine ve belli şartları taşıyanlara veriliyor. Kapsamın genişlemesi, 10 meslek grubuna yeşil pasaport verilmesi ve daha fazla meslek mensubunun bu pasaporttan yararlanması anlamına gelecek. Yeşil pasaportun asıl avantajı, bazı ülkelerde vize kolaylığı sağlaması; hangi ülkelerde ne kadar kolaylık olduğu ise ülkeden ülkeye değişiyor.
Bu teklif meslek mensuplarını nasıl etkiler?
Teklifler kabul edilirse, yeşil pasaport kimlere verilecek sorusunun cevabı netleşir: saydığımız meslek gruplarından kıdem şartını dolduranlar başvurabilecek; şartı henüz sağlamayanlar ise gerekli yılı tamamlamayı bekleyecek. Düzenleme yasalaşmadan başvuru almak ya da 10 meslek grubuna yeşil pasaport vaat etmek mümkün değil; bu nedenle “yeşil pasaport için başvuru” diye dolaşan bilgilere temkinli yaklaşmak gerekiyor. Kanunlaşırsa başvuru usulünü ve gerekli evrakları ayrıca yazacağız.
