Mağazada telefon ya da beyaz eşya alırken kasada “sigortayı da ekleyelim mi?” diye soran, reddedince fiyatı değiştiren satıcının dönemi bitiyor. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) hazırladığı yeni yönetmelik, alışverişte ek sigorta dayatmasını yasakladı. Resmî Gazete'de bu hafta yayımlanan düzenleme, mal ve hizmet alırken sunulan bütünleşik sigortalara kurallar getiriyor. Böylece alışverişte ek sigorta bir teklif olarak kalıyor, şart olarak sunulamıyor.
Alışverişte ek sigorta dayatması nasıl yasaklandı?
Yönetmeliğe göre satıcı, ürün ya da hizmeti satın almanın şartı olarak sigorta yaptırmayı dayatamıyor. Sigortayı reddettiğiniz için fiyat artırılamıyor, satış koşulları da değiştirilemiyor. Poliçe düzenlenmeden önce bilgilendirilmeniz ve güvenli bir yöntemle onay vermeniz gerekiyor; onayınız olmadan poliçe kesilemiyor. Kasada “sigorta da alın” denildiğinde ek sigorta almamak tamamen sizin tercihiniz olacak; yani alışverişte ek sigorta dayatması kasadaki pazarlığın parçası olmaktan çıkıyor.
Yeni sigorta yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?
Düzenleme, Resmî Gazete'de bu hafta yayımlanan Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik adıyla anılıyor. Kaynaklarda yürürlük tarihi farklı geçiyor: bazıları yayım tarihinden itibaren geçerli olduğunu, bazıları hemen yürürlüğe girdiğini, bazıları ise 12 Aralık'ta başlayacağını söylüyor. Kaynaklarda aynı gün geçmediği için bu bütünleşik sigorta düzenlemesinin kesin tarihi verilmiyor.
Sigorta primine asgari ücret sınırı ne demek?
Yönetmelik, primlere asgari ücretle bağlantılı bir tavan getiriyor. Kurum, ürün türüne göre bu sınırı yüzde 50'ye kadar düşürebiliyor, yüzde 100'e kadar artırabiliyor. Teminat süresi de en çok iki yıl olabiliyor. Yani alışverişte ek sigorta primi sınırsız belirlenemeyecek; üst sınır asgari ücrete bağlı olacak. Bu tavan, sigorta yönetmeliğinin prim tarafındaki temel kuralı oluyor.
Alışverişte ek sigorta hangi ürün ve hizmetlerde geçerli?
Kapsam geniş: beyaz eşya, elektronik cihaz, telefon, tablet, mobilya, gözlük, saat, giyim, ev ürünleri ve kozmetik gibi mallarda kırılma, kayıp, çalınma, yanma ve arıza riskleri sigortalanabiliyor. Hizmet tarafında seyahat, ulaşım, konaklama, spor merkezi üyeliği, konser bileti ve düğün organizasyonu var. Evcil hayvan teminatları, vize başvuruları ve bireysel kredilere bağlı sigortalar da düzenlemenin içinde. Bir telefon ya da konser bileti alırken de alışverişte ek sigorta teklifi aynı kurallara tabi olacak.
Sigortayı sonradan iptal edebilir miyim?
Evet. Aldığınız ürünü iade eder ya da sözleşmesini sona erdirirseniz bağlı sigorta kendiliğinden sona eriyor, ceza ya da ücret kesilmiyor. İptal talebinizi uzaktan iletişim araçlarıyla, zahmetli bir prosedür olmadan iletebiliyorsunuz. Yani alışverişte ek sigortadan vazgeçmek için karmaşık bir süreç gerekmiyor.
Bu yönetmelik sizi nasıl etkiler?
Bir sonraki alışverişinizde sigorta teklifini reddetme hakkınız var ve reddetmeniz fiyatta değişikliğe yol açmamalı. Yönetmelik, alışverişte ek sigorta teklifinin nasıl sunulacağını da belirliyor. SEDDK'nın hazırladığı düzenleme, ilk yıl yaklaşık 10 milyon kişinin yaklaşık 70 milyon poliçeyle sigortalı ürün alması beklentisiyle hazırlandı. Yani kasadaki her ek sigorta dayatması yasağın kapsamında; sigorta artık mağazada karşınıza çıkan bir seçenek olacak, mecburiyet olmayacak. Sigorta alırken prim, süre ve iptal koşullarına poliçede bakmanızda fayda var.
