Eğitim alanında yeni bir dönem başladı. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ortak yazılı sınav dönemini başlattı. Ankara'dan yürütülen uygulamada 3 Kasım'da başlayan birinci dönem birinci yazılılar 13 Kasım'a kadar sürecek; ortaokulda 5, 6 ve 7., lisede 9, 10 ve 11. sınıflar bu sisteme giriyor. Hedef, aynı dersi aynı zorlukta ölçmek ve okullar arasındaki not farkını azaltmak.
Ortak yazılı sınav sistemi nedir?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), ülke genelinde aynı dönemde yapılan ve ortak hazırlanan yazılı sınavlar demek. MEB ortak sınav takvimini ülke geneli için açıkladı. Amaç, notların okuldan okula değişmesini önlemek: bazı okullarda yüksek not kolay verilirken bazılarında aynı notu almak için ciddi emek gerekiyordu. Bu fark, üniversiteye yerleştirmede ağırlığı olan ortaöğretim başarı puanını (OBP) de etkilediği için eğitim camiasında yıllardır tartışılıyordu.
Ortak yazılı sınav tarihleri ne zaman?
Birinci dönem birinci yazılılar 3-13 Kasım 2026 arasında yapılıyor. Basına yansıyan bilgilere göre takvimin son günü olan 13 Kasım Cuma günü ortaokullarda Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, liselerde ise İngilizce sınavı yapılacak; 11. sınıfların bu İngilizce sınavına girmediği belirtiliyor. Bazı sınıf ve derslerde farklı bir takvim uygulanabiliyor, bu nedenle öğrenciler ve veliler kendi okullarının sınav programını kontrol etmeli. Bu sınavlar, birinci dönemin ilk yazılı sınavları olarak eğitim takvimindeki yerini alıyor.
Ortak yazılı sınav soruları nasıl olacak?
Sınavlarda ezberden çok yorum ve analiz ölçülüyor. Örnek sınavlarda açık uçlu sorular, gerçek hayat senaryoları ve beceri temelli yaklaşımlar öne çıktı. Öğrenciden bilgiyi hatırlaması değil, yorumlaması, çözümlemesi ve uygulaması isteniyor. Eğitimde ölçmenin bu biçimi, MEB'in açık uçlu soruların puanlanmasında yapay zekâ desteğinden yararlanacağı yönündeki daha önceki açıklamayla birlikte konuşuluyor; hangi derslerde, hangi sınıflarda uygulanacağını ayrı haberimizde anlattık.
Ortak sınav sizi ve çocuğunuzu nasıl etkiler?
Ortak yazılı sınavda alınan not, öğrencinin dönem başarısına yansıyor; yani öğrenci için bu sınavlar sıradan bir okul yazılısından daha ağır basabilir. Veliler açısından asıl değişiklik şu: çocuğunuzun notu artık yalnızca kendi okulundaki zorluk düzeyine göre değil, ülke genelindeki ortak ölçüye göre şekilleniyor. Okulun “kolay not veren” ya da “zor not veren” diye anılması, ortak sınav sistemi oturdukça etkisini yitirmeyi hedefliyor. Bunun eğitim sisteminde gerçekten işleyip işlemediği ilk dönem sonuçlarında görülecek.
Öğrencilerin ve velilerin aklındaki bir başka soru da kasım ara tatili; tarihleri ve süresi ara tatil haberimizde. Eğitim dünyası ise yeni sistemin ilk sonuçlarını, özellikle okullar arası not farkının gerçekten daralıp daralmadığını merakla izliyor. MEB ortak sınav uygulamasının bu ilk turu 13 Kasım'da tamamlanıyor.
MEB ortak sınav neden getirildi?
Gerekçe, notların okuldan okula tutarsız olması. Aynı derste farklı okullarda farklı zorlukta sınav yapılması, aynı emeğin farklı notla karşılık bulması anlamına geliyordu. Ortak sınav bu eşitsizliği azaltmayı, öğrenciyi ezber yerine beceri ve yorum üzerinden ölçmeyi hedefliyor. Sınavlar 13 Kasım'da tamamlandığında ilk karne notları da bu yeni ölçüyle şekillenmiş olacak; eğitim alanındaki bu değişikliğin ilk somut sonucu da o zaman görülecek.
