Ankara'da ekim enflasyonu rakamını bekleyen ekonomistler aynı noktada buluşamıyor. Aylık TÜFE artışı için en düşük tahmin yüzde 1,90, en yüksek ortalama tahmin yüzde 2,53. Bu iki rakamın arasındaki fark, resmî veri açıklandığında piyasanın hangi yöne bakacağını belirleyecek. Tahminler bu kadar dağılırken hem nedenlerini hem de verinin ne zaman geleceğini anlatıyoruz.
Enflasyon ne zaman açıklanacak?
Ekim ayı verisini Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Kasım ayının ilk günlerinde açıklayacak. Kesin gün ve saat için kurumun yayın takvimi esas alınıyor. Açıklanana kadar ortada yalnızca tahminler var, hiçbiri resmî rakam değil. Veri geldiğinde hangi tahminin isabetli çıktığını da o zaman görebileceğiz.
TÜFE nedir, neden bu kadar izleniyor?
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), hanehalkının tükettiği mal ve hizmet sepetindeki fiyat değişimini ölçen temel gösterge. Aylık artış, o ayın fiyatlarının bir önceki aya göre ne kadar yükseldiğini; yıllık artış ise son on iki aylık değişimi gösteriyor. Yani aylık yüzde 1,90 ile yüzde 2,53 arasındaki fark tek bir ayın farkı, ama aylık farklar yıllık rakama da yansıyor.
Ekim enflasyon beklentisi ne kadar?
Üç farklı tahmin masada. Ekonomist Banu Kıvcı Tokalı aylık artışı yüzde 1,90 seviyesinde görüyor ve yıllık oranın yüzde 29'un altına inebileceğini söylüyor. Çekirdek göstergede aylık yüzde 2, yıllık yüzde 28 bekleniyor; yıl sonu için yüzde 29,5 deniyor.
Akbank Ekonomik Araştırmalar'ın tahmini daha yüksek: aylık TÜFE için medyan yüzde 2,50, ortalama yüzde 2,53, aralık yüzde 2,4 ile 2,7. Yıllık enflasyonu yaklaşık yüzde 29,7 bekliyorlar.
Aralarda bir de Merkez Bankası var: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'nde aylık TÜFE beklentisi yüzde 2,11 olarak kaydedildi. Bu rakam Akbank'ın tahmininin yaklaşık 0,4 puan altında, en düşük ekonomist tahminin ise yaklaşık 0,2 puan üzerinde.
Tahminler neden bu kadar ayrıştı?
Ekonomistler farkın nedenlerini sıralıyor. Yükseltici tarafta işlenmemiş gıdadaki yeniden hareketlenme, mevsimsel giyim fiyatları ve ulaştırma hizmetlerindeki artış var. Aşağı çeken tarafta zayıflayan iç talep, otomobil ve beyaz eşyada sınırlı fiyat artışı yer alıyor. Akbank ekibi, son dönem gerçekleşmelerin tahmin aralıklarının alt sınırına yakın seyrettiğini, bu nedenle verinin beklentilerin altında gelme ihtimalinin olduğunu belirtiyor.
Ekim enflasyonu emekli, memur zammı ve kirayı nasıl etkiler?
Aylık yüzde 1,90 ile 2,53 arasındaki fark küçük görünse de yıllık tahminler yüzde 29'un altından yaklaşık yüzde 29,7'ye kadar uzanıyor. TÜFE, emekli ve memur zammı ile kira artışı hesaplarında sık kullanılan bir gösterge olduğu için bu fark gündelik hayatta da karşılık buluyor. Verinin Merkez Bankası'nın faiz kararlarındaki etkisi de ekonomistlerin gündeminde. Bu aşamada net bir sonuç yok: resmî enflasyon rakamı TÜİK açıklayana kadar tahmin olarak kalıyor.
Hanehalkının enflasyon beklentisi ise ayrı bir veri; onu ve altın ile konut payını TCMB'nin son anketi üzerinden ayrıca yazdık. Yukarıdaki rakamlar ekonomistlerin ve piyasa katılımcılarının TÜFE tahminleri; yatırım tavsiyesi içermez.
