AK Parti, 12 Kasım Perşembe günü 15 maddelik torba yasa teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Metnin en çok konuşulan kalemi GSS borcu: teklife göre yaklaşık 2,2 milyon kişinin genel sağlık sigortası prim borcu silinecek. Silinecek borcun toplamı 5 milyar 627 milyon 666 bin lira, yani 5,6 milyar lirayı biraz aşıyor. Teklif henüz yasalaşmadı, Meclis'te görüşülecek; ama GSS borcu olanların gözü şimdi Ankara'da bu metinde.
GSS borcu torba yasada var mı, teklifte neler yazıyor?
Var. GSS borcunun silinmesi 15 maddelik paketin içinde, ama pakette yalnızca bu yok. Teklif yenilenebilir enerjiye ilişkin düzenlemeleri de taşıyor. İstihdam tarafında kadınlara, gençlere ve mesleki belgesi olan işsizlere yönelik teşviklerin süresi 31 Aralık 2028'e uzatılıyor. Vergi tarafında ise sanayi sicil belgeli üretim işletmeleri için yüzde 12,5'lik indirimli kurumlar vergisi uygulaması bazı sektörlerde artık geçerli olmayacak. Yani torba yasa, sağlık sigortası borcunu işverenin teşviki ve şirketin vergisiyle aynı çatı altında topluyor.
GSS prim borcu silinecek mi, hangi tarihten önceki borçlar kapsamda?
Teklif yasalaşırsa evet, ama sınırlı: 1 Ocak 2017'den önceki ödenmemiş GSS prim borçları silinecek. Yalnızca asıl borçla kalınmıyor; bu borçlara işleyen gecikme cezaları ve gecikme zamları da tamamen kalkıyor. 2017'nin ilk gününden sonra doğan GSS prim borcu düzenlemenin dışında kalıyor. Yani 'GSS prim borcu silinecek mi?' sorusunun cevabı tarihe bağlı: borç 2016 ve öncesine aitse teklifin kapsamına giriyor, daha yeniyse girmiyor.
GSS borcu kimler için silinecek, kimleri kapsıyor?
Teklif metnine göre düzenleme yaklaşık 2,2 milyon vatandaşı kapsıyor. Bunlar, 2017 öncesine ait ödenmemiş genel sağlık sigortası primi bulunan kişiler. Teklifin gerekçesinde amaç, borç yükünü kaldırarak vatandaşın sağlık hizmetine kesintisiz ve kolay ulaşmasını sağlamak diye anlatılıyor. Borcun silinmesi için başvuru gibi ayrı bir şartın ayrıntısı şimdiye kadar yansıyan bilgilerde yok; bu netlik, metnin Meclis'teki son hâliyle gelecek.
GSS prim borcu neden çıkar, kimlere çıkar?
GSS primi, başka bir sosyal güvencesi olmayan kişilerin genel sağlık sigortasından yararlanması için ödediği aylık bedel. Gelir testi sonucuna göre prim ödemesi gereken kişi bu bedeli yatırmazsa borç birikiyor, üstüne gecikme zammı biniyor. Yıllar içinde şişen kalemlerin bir kısmı tam olarak teklifin kapsadığı 2017 öncesi borçlar. Bu yüzden torba yasa, yıllardır borcunu kapatamayanları doğrudan ilgilendiriyor.
Torba yasa ne zaman Meclis'ten geçecek, sizi nasıl etkiler?
Teklifte yasalaşma tarihi yok. Metin TBMM Başkanlığına sunulduğuna göre sıra komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde; takvimi Meclis belirleyecek. O güne kadar GSS borcu kayıtları olduğu gibi duruyor, silme işlemi ancak kanun yürürlüğe girince başlar. Kanun çıkarsa 2017 öncesi GSS borcu olan yaklaşık 2,2 milyon kişi bu borç ve ceza kalemlerinden kurtulacak. 2017'den sonraki GSS borçları için ise bu teklifte bir karşılık görünmüyor; onlar için ödeme yükümlülüğü sürüyor.
