Türkiye ile Çin, Antalya'daki COP31 iklim zirvesinde yaklaşık 15 milyar dolarlık bir yenilenebilir enerji mutabakat zaptına imza attı. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 12 Kasım Perşembe günü yaptığı açıklamada bu Çin'le yapılan enerji anlaşmasını “tarihi” diye niteledi. Planın merkezinde 7 bin megavatlık güneş ve rüzgar santrali var. Ama bu bir mutabakat zaptı; paranın ne zaman ve nasıl harcanacağı henüz belli değil.
Çin'le yapılan enerji anlaşması nedir, kim imzaladı?
Bayraktar'ın aktardığına göre mutabakat zaptı, Çin Ulusal Enerji İdaresi ile Türkiye arasında imzalandı; tören COP31 kapsamında Antalya'da yapıldı. Anlaşma, iki ülkenin yenilenebilir enerji alanındaki yatırım ve işbirliği çerçevesini çiziyor. Bayraktar'a göre bu işbirliğinin hedefi yalnızca kurulu gücü artırmak değil; teknoloji aktarımı sağlamak ve sanayiyi güçlendirmek de.
15 milyar dolarlık enerji paketinde neler var?
Bakanın açıkladığı kalemler şöyle: 7 bin MW güneş ve rüzgar enerjisi santrali, yeni enerji depolama sistemleri ve 4 bin MW'lık elektrik iletim altyapısı. Toplam yatırım büyüklüğü yaklaşık 15 milyar dolar. Rakam Alparslan Bayraktar'ın kendi açıklamasından; hangi şirketin hangi santrali kuracağı ya da bölge dağılımı şimdilik duyurulmadı. Yani bu 15 milyar dolarlık paketin hangi bölgeye gideceği henüz bilinmiyor.
Yenilenebilir enerji anlaşması bağlayıcı yatırım mı?
Hayır. Mutabakat zaptı bağlayıcı bir yatırım sözleşmesi değil, niyet ve çerçeve belgesi. 15 milyar dolar, ileride yapılabilecek yatırımların üst sınırı gibi okunmalı; her santral ayrı izin, ayrı finansman ve ayrı sözleşme gerektirecek. Bu nedenle rakamın tamamının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, projelerin tek tek hayata geçmesine bağlı. Yatırımın somut bir takvimi ise açıklanmış değil. Bu tür belgeler, iki tarafın birbirine verdiği sözün resmî kaydıdır.
Yenilenebilir enerji anlaşması rüzgar türbini üretimini kapsıyor mu?
Yenilenebilir enerji, güneş ve rüzgar gibi tükenmeyen kaynaklardan elektrik üretmek demek. Bayraktar, anlaşmanın rüzgar türbini ekipmanlarının yurt içinde üretilmesini mümkün kılacak bir teknoloji aktarımı da içerdiğini söyledi. Bu plan hayata geçerse hem elektrik üretiminde hem sanayi tarafında yeni kapasite doğabilir. Fabrikanın yeri ve kapasitesi ise şimdilik belli değil. Elektrik fiyatlarına etkisi konusunda ise bakanlıktan bir açıklama gelmedi; fatura için bugün bir hesap yapmak mümkün değil.
Aynı zirvede başka paketler de konuşuldu: EBRD'nin Türkiye'ye ayıracağı 6 milyar doları haberimizde yazmıştık. Çin'le ikili ilişkilerin ekonomik boyutunu ise Cevdet Yılmaz ile Han Zheng görüşmesi haberimizde ele aldık. Bayraktar'ın anlattığı çerçevede anlaşma, enerji arz güvenliğini sağlamlaştırmayı ve yeşil dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor.
