GÜNCELLEME (21 Kasım 2026): Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, dün (20 Kasım) özel otoyol şirketlerinin yürüttüğü avukatlık ve icra takiplerinin derhal durdurulduğunu duyurdu. HGS icra takibi durduruldu; hızlı geçiş sistemi borcu yüzünden icraya düşen sürücüler için tablo böylece değişti.
HGS icra takibi durduruldu ne demek?
Uraloğlu'nun açıklamasına göre özel otoyol şirketlerinin, süreyi aşan geçiş borçları için yürüttüğü avukatlık ve icra uygulamaları derhal durduruluyor. Uygulama yeniden düzenlenecek; mevzuat çalışması bitene kadar vatandaşa yönelik icra takibi yapılmayacak. Bakanlık, icra takiplerinin toplam geçişlerin yalnızca yüzde 0,43'ünü oluşturduğunu da bildirdi. Uraloğlu, vatandaşın refahını ve hakkını gözetmenin temel sorumlulukları olduğunu vurguladı.
Hızlı geçiş sistemi kullanan sürücüyü ne bekliyor?
Duyurulan adımlar üç başlıkta toplanıyor. Birincisi, HGS hesabını kredi kartına bağlayıp otomatik ödeme yapmak teşvik edilecek. İkincisi, hatalı geçiş için sürücüyü bilgilendirecek ek kanallar kurulacak. Üçüncüsü, ödeme yöntemleri kişisel veriler korunarak çeşitlendirilecek; bunun için teknik altyapı hazırlanıyor.
HGS'de bir kat, dört kat ceza düzeni değişti mi?
Aktarılan açıklamada ceza katlarına dair yeni bir karar yer almıyor: durdurulan şey avukatlık ve icra takibi. 15 günlük cezasız süre ile 45. günden sonraki basamaklar için duyurulmuş bir değişiklik yok. Otoyol şirketlerinin tahsilat alışkanlıklarına ilişkin Sayıştay bulgularını da haberimizde anlattık. Yeni mevzuat çıkana kadar hızlı geçiş sistemi borcu için icra yolu kapalı kalacak.
HGS'de ihlalli geçişte uygulanan “bir kat, dört kat” ceza düzeni kabul edilemez: sürücüden geçiş ücreti ve yasal faiz alınır, fazlası alınmaz. Başlıktaki görüş İstanbul Post'a aittir; yasa ve mahkeme kararları bugün başka bir düzeni öngörüyor. Aşağıda bugünkü düzeni, 18 Kasım'daki toplantının kararını ve itirazın hukuki zeminini anlatıyoruz.
HGS ihlalli geçiş cezası nasıl hesaplanıyor?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun 17 Kasım'da anlattığına göre süreç üç basamaktan oluşuyor:
| Süre | Ne oluyor? |
|---|---|
| İlk 15 gün | Ceza yok. Eksik bakiye tamamlanırsa yalnız geçiş ücreti ödeniyor. |
| 15. - 45. gün | Geçiş ücretinin bir katı ceza ekleniyor. |
| 46. günden sonra | Kamu Özel İşbirliği otoyollarında en az 15 gün süreli tebligat gidiyor. Ödeme yapılmazsa dosya avukat takibine geçiyor. Haberlere göre bu aşamada ceza, geçiş ücretinin dört katına çıkıyor. |
Bir örnekle: 100 liralık bir geçişte ilk 15 günde 100 lira ödeniyor. 16. ile 45. gün arasında toplam tutar 200 lira oluyor. 45. günden sonra 100 liralık ücret, cezayla birlikte 500 liraya çıkıyor.

Neden “eski tas eski hamam” diyoruz?
Sorun yalnız cezanın büyüklüğü değil, işleyişte de. Şikâyetlerin ana konusu şuydu: süresi içinde ödeme yapan sürücünün ödemesi, otoyol işletmecisinin sisteminde görünmüyordu. Ödemesini yapan kişi avukat ve icra aşamasına kadar gidiyordu.
18 Kasım'da Karayolları Genel Müdürlüğü'nde toplanan Bakanlık, Karayolları ve otoyol işletmecisi şirket temsilcileri, ödemelerin işletmecilerin sistemlerinde anlık görünmesi için bir entegrasyon kurulmasına karar verdi. Toplantı bilgisi, basına yansıyan haberlere dayanıyor. Ceza düzenine dokunan bir karar çıktığına dair bilgi yok. Yani bir kat, dört kat düzeni olduğu gibi duruyor.
Yasal faiz önerisi ne demek?
Görüşümüz şu: borcunu geç ödeyen sürücüden geçiş ücreti ile gecikme süresince işleyen yasal faiz alınmalı. Gecikmenin bedeli faizdir. 100 liralık bir ücretin 500 liraya çıkması ise cezalandırmadır. Bakan da “Amacımız vatandaşı cezalandırmak değil” demişti; ayrıntılar için Bakan Uraloğlu'nun toplantı çağrısını anlattığımız haberimizde bakabilirsiniz.
Yasa ve mahkemeler ne diyor?
Bugün yürürlükte olan düzene göre, 6001 sayılı Kanun 45 günlük süre aşıldığında geçiş ücretinin dört katı idari para cezası öngörüyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 21 Şubat 2022 tarihli kararı (E. 2021/9045, K. 2022/1282) bu düzenin tarafında. Bir hukuk bürosunun sitesinde aktarılan karara göre, ihlalli geçiş nedeniyle başlatılan takipte düzenleme ve ceza “haksız şart” sayılmamalı. O davada davalının ücreti ödediğine dair bir savunması yoktu.
Karşı örnek de var: 2021'de bir mahkeme, İzmir-İstanbul otoyolunda 137 liralık geçiş için kesilen 548 liralık, yani dört katlık cezayı yasaya aykırı buldu. Haberlere göre ceza, bildirim yapılmadığı için iptal edildi. Haberde mahkemenin adı, karar tarihi ve dosya numarası yer almıyor.
HGS cezasına af var mı?
Hayır. HGS ihlalli geçiş cezalarına ilişkin bir af çıktığını ya da Meclis'e af teklifi verildiğini gösteren bir kaynak bulamadık. Bir hukuk sitesi de 12 Kasım itibarıyla ihlalli geçiş cezalarını silen yürürlükte bir düzenleme görmediğini yazıyor.
HGS borcu olan sürücü ne yapmalı?
- Bildirim SMS'i geldiğinde 15 gün içinde ödeme yapın; bu sürede ceza uygulanmıyor.
- Sistemde kayıtlı telefon numaranızı e-Devlet ya da HGS üzerinden güncelleyin; bildirim bu numaraya gidiyor.
- Plakanızın yanlış okunduğunu düşünüyorsanız bildirin; Bakan, plaka tahmini yanlışsa geriye dönük işlemlerin iptal edileceğini söyledi.
- Ödeme yaptıysanız dekontu saklayın.
Plakayla geçiş sorgusu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na yapılan başvurunun ardından kaldırıldı; sorgu artık yalnız e-Devlet üzerinden yapılıyor. e-Devlet'ten borç ödeme adımlarını anlattığımız haberimize adımlar tek tek anlatılıyor.
Neler bilinmiyor?
Entegrasyonun ne zaman devreye gireceği açıklanmadı. Toplantının resmî metni ya da Karayolları Genel Müdürlüğü'nün açıklaması bulunamadı. Ceza düzeninin değişip değişmeyeceği de belli değil. Bu haber hukuki tavsiye değildir.
Videodaki müzik: Kevin MacLeod – Decisions (CC BY 4.0), incompetech.com.


▶ Videoyu tam ekran izle


