EYT'yi kaçıranlar için hazırlanan üç maddelik kademeli emeklilik teklifi Meclis komisyonunda. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli'nin 26 Ekim'de Meclis'e sunduğu 2/3988 sayılı teklif, 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olanlara prim ve hizmet süresini tamamladıklarında yaş şartı aranmadan emekli aylığı bağlanmasını öneriyor.
Kademeli emeklilik Meclis'e sunuldu mu?
Evet, teklif 26 Ekim'de Meclis'e sunuldu ve 28 Ekim'de Plan ve Bütçe Komisyonu'na geldi. Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu da ikinci komisyon olarak belirlendi. Teklifin komisyonda ne zaman görüşüleceğine dair bir tarih verilmedi. Yani ortada henüz kanunlaşmış bir düzenleme yok; teklif, Meclis sürecinin en başında.
EYT kademeli emeklilik şartları neler?
Teklif yeni bir prim ya da hizmet şartı getirmiyor; mevcut sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gün sayısı şartları aynen korunuyor, kaldırılan tek şey yaş şartı. İlk maddeye göre bu şartları tamamlayıp yalnızca yaşı tutmadığı için emekli olamayanlar, yazılı başvuruyla emekli aylığı alabilecek. İkinci madde yürürlüğü düzenliyor: Kanun Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girecek. Üçüncü madde ise kanunun uygulanmasının Cumhurbaşkanı tarafından yürütüleceğini söylüyor.
Kademeli emeklilik EYT'den nasıl ayrılıyor?
EYT, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olduğu hâlde yaş şartına takılanların derdiydi. Kademeli emeklilik ise bu tarihten sonra işe girenlerin yaş basamaklarına verilen ad: Sigortalının doğum ve giriş tarihine göre emeklilik yaşı kademe kademe yukarı çıkıyor. Teklif, bu basamakların bir kısım çalışan için ortadan kalkmasını istiyor. Aynı mantığı yeni bir kuşağa genişletmeyi öneriyor, fakat prim yükünü ya da maliyetini nasıl karşılayacağına dair bir hesap haberlere yansımadı.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayacak?
2023'te çıkarılan EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlara yaş şartı aramadan emeklilik yolunu açmıştı. Bu tarihten bir gün sonra işe girenler ise yürürlükteki kanunun kademeli yaş basamaklarına tabi kaldı ve EYT'nin dışında kaldı. Teklif, tam da bu kuşağı hedefliyor. Hangi ilk sigortalılık tarihlerinin kapsama gireceği haberlerde farklı aktarılıyor: Bir haberde üst sınırın 30 Nisan 2008 olduğu yazılırken diğerlerinde yalnızca 8 Eylül 1999 sonrasından söz ediliyor. Teklif metni netleşene kadar bu üst sınırı kesin bilgi saymamak gerek.
Kademeli emeklilik ne zaman yürürlüğe girecek?
Teklif komisyonlardan geçip Genel Kurul'da kabul edilirse ve Resmî Gazete'de yayımlanırsa aynı gün yürürlüğe girecek. Bunun için bugün bir tarih yok; komisyon görüşmesi de Genel Kurul oylaması da belli bir takvime bağlanmadı. Muhalefet partisinin sunduğu teklifin Meclis gündemine alınıp alınmayacağı da şu an belli değil.
Kademeli emeklilik teklifi sizi nasıl etkiler?
Bugün için hiçbir şey değişmedi. 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan biriyseniz yürürlükteki kanundaki yaş basamakları geçerli ve bu teklif yasalaşmadan bunların dışına çıkamazsınız. EYT kademeli emeklilik son durum sorusunun cevabı da bu: Teklif komisyonda, kanun değil. Emeklilik sisteminde hazırlanan daha geniş bir düzenleme için sosyal güvenlik reformu hazırlığı haberimize bakabilirsiniz.
