Ankara'da sosyal güvenlik reformu için hazırlık başladı. Haberlere yansıyan bilgiye göre emekli aylığının hesaplandığı aylık bağlama sistemi yeniden düzenlenecek, daha uzun süre çalışanı destekleyen emeklilik teşvikleri geliştirilecek, esnek çalışma modelleri sigorta sistemine bağlanacak ve yaşlı bakımı için yeni bir bakım sigortası kurulacak. Ancak ortada kesinleşmiş bir madde yok; bunlar şimdilik hazırlık aşamasındaki başlıklar.
Sosyal güvenlik reformu nedir, neleri kapsıyor?
Sosyal güvenlik reformu; aylık bağlama, emeklilik teşvikleri, esnek çalışma, mikro sigorta ve bakım sigortasını kapsayan bir çalışma. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu ortak çalışma yürütecek. Haberlerde ayrıca SGK işlemlerinin tek bir dijital platformda toplanması ile ilaç ve tedavi giderlerinin daha etkin yönetilmesi de başlıklar arasında sayılıyor.
Aylık bağlama sistemi nedir?
Aylık bağlama, bir kişinin emekli olurken bağlanacak aylığının hesaplandığı yöntem. Ödenen prim günü, kazanç ve bağlama oranı gibi unsurlar bu hesapta devreye giriyor; dolayısıyla sistemde yapılacak her değişiklik doğrudan maaşa yansıyor. Hazırlıkta amaç, aylık bağlamayı insanları daha uzun süre istihdamda tutacak ve bütçeye ek yük getirmeyecek şekilde yeniden kurmak. Hangi oranın nasıl değişeceği ise açıklanmadı.
Emeklilik teşvikleri nasıl değişecek?
Emeklilik teşvikleri için de net bir tablo yok; şu kadarı biliniyor: Daha uzun süre çalışan, sistemde daha fazla kalan kişinin emeklilikte daha avantajlı olması hedefleniyor. Bunun prim, aylık ya da farklı bir ödül mekanizması olarak mı kurulacağı belli değil. Yani 'şu kadar yıl çalışana şu oranda ek aylık' gibi bir rakam kaynaklarda yer almıyor.
Bakım sigortası ve esnek çalışma ne demek?
Bakım sigortası, yaşlanan nüfusun bakım hizmetlerinin finansmanını karşılamak üzere düşünülen yeni bir sigorta türü. Esnek çalışma tarafında ise kısmi süreli, geçici, evden ve hibrit çalışanların sigorta uygulamalarının sosyal güvenlik sistemiyle uyumlu hale getirilmesi planlanıyor. Bunlara ek olarak düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçi ve mevsimlik işçiler için mikro sigorta programları da hazırlanacak.
Sosyal güvenlik reformu ne zaman yürürlüğe girecek?
Reformun yürürlük tarihi açıklanmadı. Haberlere göre başlıklar 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alıyor; ancak programda bir uygulama takvimi paylaşılmadı. Bu yüzden bugün çalışan ya da emekli olan biri için fiilen değişen bir şey yok. Programdaki ilgili maddeyi ve BES birikiminin kısmi ödeme planını ayrı bir haberimizde yazdık: Ankara'da BES birikimi bedelli askerlik ve hac için çekilebilecek mi? Emekli maaşı tarafındaki tartışma için de şu haberimize bakabilirsiniz: Ankara'da 2027 emekli maaşı ne kadar olacak?
Reformun hukuki çerçevesi Meclis'e gelmeden hangi başlığın hangi yöntemle uygulanacağı belli olmayacak. Aylık bağlama ve emeklilik teşvikleri için taslak metin çıkarsa ayrıntıları bu haberde güncelleyeceğiz.
