Türkiye'nin kritik teknoloji ihracatı ocak-eylül döneminde 86,4 milyar dolara ulaştı. TÜİK verilerine göre bu kalem geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 büyüdü; tabloyu ağırlıklı olarak orta-yüksek teknolojili ürünler taşıdı.
Kritik teknoloji ihracatı 9 ayda ne kadar oldu?
Dokuz aylık kritik teknoloji ihracatı 86,4 milyar dolar, artış yüzde 7. Rakam iki parçadan oluşuyor: orta-yüksek teknolojili ürünlerde 79 milyar dolar (yüzde 7,1 artış), yüksek teknolojili ürünlerde 7,4 milyar dolar (yüzde 6,3 artış). Hesap basit: kritik teknoloji ihracatının yaklaşık yüzde 91'i orta-yüksek teknoloji kategorisinden geliyor, yüksek teknolojinin payı bunun çok altında kalıyor.
Kritik teknoloji ihracatı ne demek?
Bu başlık altında, üretimi ileri teknoloji ve yoğun Ar-Ge gerektiren ürünlerin dış satışı toplanıyor. Otomobil ve kamyonlar, kimyasal ürünler, elektrikli ekipmanlar, makineler, bilgisayar ve elektronik cihazlar, uçak ve uzay araçları ile ilaçlar bu sepetin içinde. Birim fiyatı yüksek ürünler sattığı için sepet, ihracatın kalitesini gösteren bir ölçü olarak izleniyor.
Yüksek teknolojili ürün ihracatı kaç milyar dolar?
Yüksek teknolojili ürün ihracatı 7,4 milyar dolar oldu. En büyük kalem 3 milyar dolarla bilgisayar, elektronik ve optik ürünler. Onu 2,5 milyar dolarla havacılık ve uzay araçları imalatı, 1,9 milyar dolarla ilaç ve tıbbi ürünler izliyor. Üçünün toplamı yüksek teknoloji ihracatının tamamına denk geliyor.
Orta-yüksek teknolojide ihracatı hangi sektörler sürüklüyor?
Orta-yüksek teknolojide açık ara lider motorlu kara taşıtları: 29,2 milyar dolar. Kimyasal ürünler 15,7 milyar dolarla, elektrikli teçhizat 15,1 milyar dolarla, makine ve teçhizat 14,1 milyar dolarla sıralamayı sürdürüyor. Bu dört kalemin toplamı 74,1 milyar dolara varıyor; yani orta-yüksek teknoloji ihracatının büyük bölümü dört sanayi kolunun omzunda. Kritik teknoloji ihracatı için otomotiv hâlâ tartışmasız ağır top.
Kritik teknoloji ihracatı yıllar içinde nasıl büyüdü?
Kritik teknoloji ihracatı 2013'te 53,1 milyar dolar düzeyindeydi, 2025 yılında 111,9 milyar dolara çıktı. Yani on iki yılda iki katından fazla büyüdü. Bu yılın dokuz aylık 86,4 milyar dolarlık toplamı yıl sonuna doğru nereye varacak, onu aralık sonrası açıklanacak yıllık veri gösterecek.
Kritik teknoloji ihracatı sizi nasıl ilgilendiriyor?
Bu rakamın arkasında fabrikalar, işçiler ve ülkeye giren döviz var. Otomotiv, kimya, elektrik-elektronik gibi kollar hem istihdam hem de ihracat geliri açısından Türkiye ekonomisinin kalbinde yer alıyor. Kritik teknoloji ihracatı arttıkça, ülkenin dışarıya sattığı ürünlerin içindeki yüksek teknolojili mal oranı da büyüyor. Yüzde 7'lik artış dokuz ayın toplamına ait; aylara göre seyri bu veriden okumak mümkün değil.
