Bireysel emeklilik sistemine para yatıranlar için yeni bir kapı aralanıyor: BES birikimleri, sistemden çıkmadan bedelli askerlik ve hac masraflarında kısmen kullanılabilecek. Düzenleme, Cumhurbaşkanlığı'nın 2027 Yıllık Programı'nda yer alıyor. Ancak mevzuat hazırlığı sürüyor, yani bugün itibarıyla yürürlükte olan bir uygulama yok. Kimin, ne kadarını, ne zaman çekebileceği henüz belli değil.
BES bedelli askerlik için kullanılabilecek mi?
Programa göre evet, bedelli askerlik ücreti BES birikiminin kısmi ödeme kapsamına alınacak. Bedelli askerlik, belli bir ücret ödeyerek kısa süreli askerlikle yükümlülüğü tamamlama yolu. Bu ödemeyi yaparken bireysel emeklilik hesabındaki parayı kullanmak mümkün olacak. Tutarı, oranı ve başvuru şartları ise programda ve haberlerde belirtilmiyor.
BES birikimi hac için çekilebilir mi?
Aynı düzenlemeyle hac harcamaları da kısmi ödeme sebebi olacak. Hacca gidecek katılımcı, hesabındaki birikimin bir bölümünü bu masraf için alabilecek. Hac kaydı, belgesi ya da harcama sınırına dair bir ayrıntı yok. Bu detaylar çıkacak mevzuatta netleşecek.
Bireysel emeklilik kısmi ödeme şu an hangi durumlarda yapılıyor?
Bugün BES'te sistemden ayrılmadan kısmi ödeme alınabilen üç durum var: konut edinimi, evlilik ve doğal afet. Katılımcı bu sebeplerle birikiminin bir bölümünü çekebiliyor, hesabı da sürüyor. Bedelli askerlik ve hac, bu listeye eklenecek iki yeni kalem olarak öngörülüyor. Katılımcı hesabını kapatıp BES'ten tümüyle ayrılmak zorunda kalmadan parayı kullanabilecek. Yeni kalemlerin de aynı çizgide ilerlemesi öngörülüyor: birikim sistemde kalır, hesap kapanmaz.
BES bedelli askerlik düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girecek?
Kesin bir tarih yok. Düzenlemeye yönelik mevzuat çalışmalarının 2027 yılında tamamlanması hedefleniyor. Yani bireysel emeklilik hesabı olanların hemen yarın bedelli askerlik için para çekebileceği anlamına gelmiyor. Çekim yüzdesi, devlet katkısının bu kalemlerde nasıl işleyeceği, daha önce kısmi ödeme almış katılımcılar için bir sınır olup olmayacağı gibi sorular da cevapsız. Resmî bir yasa ya da yönetmelik metni yayımlanmadan bunları kesin söylemek mümkün değil. Bugün BES hesabı olan biri için pratikte değişen bir şey yok; mevcut kurallar geçerli. Yürürlük takvimi açıklandığında kapsam ve tarihler de netleşecek.
Bu düzenleme BES sahiplerini nasıl etkiler?
Mevcut hesabı olanlar için tablo şu: Bireysel emeklilik, uzun vadeli birikim aracı olarak çalışmaya devam ediyor; yeni kalemler yalnızca ihtiyaç anında hesaptan kısmen para çekme imkânını genişletiyor. Bedelli askerlik ücretini ödeyecek ya da hacca gidecek bir katılımcı, kendi birikimine ulaşma yolunu daha kolay bulabilir. Fakat yürürlük şartları belli olmadığı için bu imkânın kapsamı, çıkacak kurallara göre şekillenecek. Düzenleme gerçekleşirse, bu ihtiyaçlar için BES dışında para bulması gereken biri birikimini sistemde tutarak ihtiyacını karşılayabilecek.
