Ankara'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, dün (4 Kasım Çarşamba) işsizlik sigortası fonuyla ilgili ortaya atılan iddialara yanıt verdi. Işıkhan'ın cümlesi kısa ve net: bu fonun tasfiye edilen fonlarla hiçbir ilgisi yok. Bakan, işçinin bir kuruş hakkını kimseye yedirmediklerini, bundan sonra da yedirmeyeceklerini de ekledi.
İşsizlik sigortası fonu tasfiye edilen fonlarla ilgili mi?
Hayır, Vedat Işıkhan'a göre fonla tasfiye edilen fonlar arasında hiçbir bağlantı yok. Bakan, fonun kaynaklarının spekülatif işlemlerde kullanılmasının yasal ve teknik olarak mümkün olmadığını da vurguladı. Konu, son haftalarda tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının konuşulduğu bir dönemde gündeme geldi; Işıkhan iki konunun birbirine karıştırılmasını istemedi.
İşsizlik sigortası fonu nedir?
Bu fon, çalışanın, işverenin ve devletin ödediği primlerle büyüyen ortak havuz. Brüt ücretten işçi yüzde 1, işveren yüzde 2, devlet yüzde 1 pay veriyor. İşsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneği gibi destekler bu fondan karşılanıyor. Yani her ay maaş bordrosunda görünen kesintinin bir bölümü doğrudan bu hesaba akıyor.
İşsizlik sigortası fonunun parası nerede tutuluyor?
Işıkhan'ın anlatımına göre fon, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendiriliyor. Kaynaklar Devlet İç Borçlanma Senetlerinde, kamu mevduat bankalarında, kamu katılım bankalarında ve Takasbank'ta tutuluyor. Bakan, her işlem gününde Takasbank'taki getiri oranlarının mevduat oranlarıyla karşılaştırıldığını da söyledi. Yani fonu yöneten kadro, parayı nerede değerlendireceğine bu kıyasla karar veriyor.
İşsizlik sigortası fonu Takasbank'ta mı?
Kısmen evet. Işıkhan, fonun Takasbank üzerinden yaptığı işlemlerin 19 Ocak 2022'den sonra başladığını açıkladı. Takasbank, kamu bankaları ve devlet tahvili yanında fonun kullandığı kanallardan yalnızca biri; yani fonun tamamı tek bir yerde durmuyor. Bakan, hesabın hangi kalemde ne kadar olduğuna dair rakam paylaşmadı; bu dağılım dün komisyonda açıklanmadı.
İşsizlik sigortası fonunu kim denetliyor?
Işıkhan'a göre fon, hem Sayıştay hem de bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli aralıklarla denetleniyor. Yani primlerin gittiği hesap, iç hesap olarak kalmıyor; kamu denetçisinin de masasında duruyor. Bakan bu noktayı iddiaların cevabı olarak öne çıkardı.
İşsizlik sigortası fonu işçiyi nasıl etkiler?
İşten ayrılan ya da kısa çalışmaya geçen bir işçi için asıl soru şu: Ödenek hakkım güvende mi? Vedat Işıkhan'ın verdiği tablo, işsizlik sigortası fonunun devlet tahvili ve kamu bankası mevduatı gibi araçlarda durduğunu gösteriyor. Ödenek koşullarında ya da prim oranlarında yeni bir değişiklik duyurulmadı; dün komisyonda anlatılanlar yalnızca fonun nereye yatırıldığı ve nasıl denetlendiğiyle sınırlıydı.
Fon tasfiyelerinin arka planını merak edenler için soruşturmanın ilk günden bugüne tablosunu fon soruşturması haberimizde anlattık. Vedat Işıkhan'ın aynı komisyonda verdiği takvim bilgisini ise asgari ücret ne zaman belli olacak yazımızda bulabilirsiniz.
