Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir banka çalışanının tuvalete üst üste iki kez gitmesinin bile sorun edildiği iş yerinde psikolojik tacizin, yani mobbing'in yaşandığına hükmetti. Ankara'daki Yargıtay kararı, bu tuvalet baskısı dosyasında çalışanın lehine verilen manevi tazminatı onadı. Yargıtay kararı, tuvalet molası takibinin mobbing dosyasında nasıl değerlendirildiğini gösteriyor. Karar 8 Kasım Pazar günü kamuoyuna yansıdı; kararın verildiği tarih haberlerde belirtilmedi.
Yargıtay kararı tuvalet baskısını nasıl değerlendirdi?
Yargıtay, tuvalet molası takibinin mobbing delillerinden biri olduğunu belirtti. Dairenin gerekçesine göre çalışanın tuvalete üst üste iki kez gitmesi bile sorun edildi, kendisine “ishal olunmayacağı” yönünde e-posta gönderildi. Mola saatleri takip edildi, aşağılayıcı yazışmalar yapıldı. Uzun süre dışlanan ve yalnızlaştırılan çalışanın şikâyetlerine de çözüm üretilmedi. Yani bu tuvalet baskısı tek bir cümleye değil, birbirini izleyen uygulamalara dayanıyor.
Banka çalışanı neden dava açtı?
Çalışan, yöneticisinin kendisine mobbing uyguladığını öne sürerek manevi, maddi ve ayrımcılık tazminatı istedi. Davacı 2001'den beri bankada çalışıyordu. 2014'te İzmir'de takım lideri olarak görevlendirildi. İş sözleşmesi 13 Mart 2020'de feshedildi. Kurumun ve çalışanın adı açıklanmadı; biz de yazmıyoruz. Yerel mahkemenin bu mobbing tazminatı davasındaki kararını bölge adliye mahkemesi de destekledi, Yargıtay ise bu kararı usul ve kanuna uygun buldu.
Yargıtay tazminatın hangi kısmını onadı, tutar kaç lira?
Yalnızca manevi tazminat kabul edildi; tutarı haberlerde yer almadı. Maddi tazminat ve ayrımcılık tazminatı taleplerinin reddedilmesi de onandı. Başka bir deyişle çalışan davayı kısmen kazandı: mobbing tespit edildi, ama istediği her kalem için karşılık bulamadı. Rakam belli olmadığı için bu mobbing tazminatı kararıyla ilgili bir tutar yazmıyoruz.
Mobbing nedir?
Mobbing, iş yerinde bir çalışana sistemli biçimde uygulanan psikolojik baskıdır. Aşağılama, dışlama, işten uzaklaştırmaya yönelik sürekli rahatsız etme bu baskının tipik biçimleri. Tek seferlik bir tartışma bu çerçeveye girmez; Yargıtay'ın bu dosyada vurguladığı şey de süreklilikti. Tuvalet molasının sayılması, e-postalarla küçük düşürülme ve şikâyetin cevapsız bırakılması art arda gelince tablo mobbing olarak değerlendirildi. Bu dosyada süreklilik, mobbing tazminatının dayanağı olarak öne çıktı.
Tuvalet baskısı çalışanları nasıl ilgilendiriyor?
Bu Yargıtay kararı tek bir dosyayı çözdü, ama iş yerinde mola baskısıyla karşılaşan çalışanlar için bir ölçü sunuyor. Tuvalet gibi temel bir ihtiyacın denetlenmesi, aşağılayıcı yazışmalarla birleşince mobbing delili sayılabiliyor. Ancak her tuvalet molası takibi otomatik olarak tazminat doğurmuyor; benzer bir durumdaki çalışan için sonucu her dosyadaki delil, süreklilik ve işverenin tutumu belirliyor. Yargıtay'ın iş hukukunda verdiği başka bir kararı da yazmıştık: Ankara'da yıllık izin ücretinde Yargıtay “üçte bir” dedi.
Yargıtay tuvalet baskısı kararı çalışan lehine mi sonuçlandı?
Evet, bu Yargıtay kararı çalışan lehine sonuçlandı. Bölge adliye mahkemesinin manevi tazminat hükmü Yargıtay'dan geçti. Ayrımcılık ve maddi tazminat taleplerinin reddi de aynı şekilde onandı. Bu Yargıtay kararı, bir iş yerinde denetimin nerede mobbing sınırını aştığına dair somut bir örnek bırakıyor.
Yargıtay tuvalet baskısı davası hangi aşamalardan geçti?
Dosya önce yerel mahkemede görüldü, ardından bölge adliye mahkemesine ve en son Yargıtay'a geldi. Her aşamada çalışanın mobbing iddiası incelendi. Bölge adliye mahkemesi manevi tazminat hükmünü destekledi, Yargıtay da bu hükmü onadı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin bu tuvalet baskısı dosyasındaki en dikkat çeken tespiti, mobbing'in tek bir olaydan değil, mola takibi, e-posta baskısı ve dışlanmadan oluşan bir bütünden doğduğu yönündeki değerlendirme oldu. Dava dosyasındaki öteki ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.
