İnsanlığı 54 yıl sonra yeniden Ay'ın çevresine taşıyan Artemis II mürettebatı, tarihi uçuşun üzerinden henüz beş ay geçmişken fiilen dağıldı. NASA, görevin komutanı Reid Wiseman ile pilotu Victor Glover'ın 9 Eylül'de "emeritus" statüsüne alındığını açıkladı. Kanadalı mürettebat üyesi Jeremy Hansen ise Kanada Uzay Ajansı'nın aktif astronot kadrosundan ayrılıp 2 Eylül'de Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'ndeki albaylık görevinden emekli oldu. Dört kişilik ekipten aktif astronot olarak geriye yalnızca Christina Koch kaldı.
Artemis 2 olarak da aranan görev, 1 Nisan 2026'da Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden SLS roketiyle fırlatılmış, "Integrity" adı verilen Orion kapsülü 10 Nisan'da San Diego açıklarında Pasifik'e inmişti. Dörtlü, 6 Nisan'da Apollo 13'ün 1970'ten beri elinde tuttuğu mesafe rekorunu kırdı; Dünya'dan en uzak noktada 406 bin 771 kilometre ötedeydiler ve Ay yüzeyine yaklaşık 6 bin 500 kilometre yaklaştılar. NASA'nın verilerine göre 10 günlük uçuşta toplam 1 milyon 118 bin kilometre yol kat edildi.
Artemis II astronotları neden görevden ayrıldı?
NASA'nın açıklamasına göre emeritus statüsü, kurumun deneyimli isimlerinin zamanlarını bağışlayarak yeni astronotları eğitmesine ve mentorluk yapmasına imkân tanıyor; aynı zamanda bu kişilere kurum dışında yeni fırsatlar kovalama serbestliği veriyor. Yani Wiseman ve Glover NASA'dan kopmuyor, ancak uçuş sırasındaki aktif astronot listesinden çıkıyorlar. NASA Yöneticisi Jared Isaacman iki isim için, "Reid ve Victor, NASA'yı en iyi haliyle tanımlayan liderliği, karakteri ve adanmışlığı temsil ediyor" ifadesini kullandı.
Glover'ın yeni adresi belli: 1999'da mühendislik diploması aldığı California Polytechnic State University (Cal Poly), 1 Eylül itibarıyla onu tam zamanlı idari liderlik görevine getirdi. ABD Deniz Kuvvetleri'nden de yakın zamanda albay rütbesiyle emekli olan Glover, rektör Jeffrey Armstrong ve üst yönetime danışmanlık yapacak, üniversitenin uzun vadeli stratejisinde ve STEM alanına öğrenci kazandırma çalışmalarında rol alacak. Glover NASA'nın duyurusunda "NASA ve uzay uçuşu, hizmet yolculuğumun anlamlı bir parçası olmaya devam ediyor" dedi.
Wiseman ise gelecek planını ayrıntılı açıklamadı. 2020-2022 arasında NASA Astronot Ofisi'nin başında bulunan, 2023'te Artemis II komutanlığına atanan ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 165 gün geçirmiş olan Wiseman, "Bu kurumdakilerden daha iyi çalışılacak bir yer yok" sözleriyle emeritus programı üzerinden gelecek görevlere destek vermeyi sürdüreceğini belirtti.
Hansen'in ayrılığı ise temmuzda duyurulmuştu. 32 yıllık askerlik ve 17 yıllık astronotluk kariyerinin ardından Kanada Uzay Ajansı'nın "emekli astronotlar" listesine geçen Hansen, hava kuvvetlerinde yedek subay olarak kalmaya devam edecek; NTV'nin aktardığına göre Kanada'nın uzay alanındaki askeri yapılanması olan 3. Kanada Uzay Tümeni ile çalışacak. Kanada Başbakanı Mark Carney, Hansen'i "milyonlarca Kanadalıyı tek bir görev etrafında birleştiren" isim olarak anmıştı.
| Astronot | Görevi | Kurum | Eylül 2026 itibarıyla durumu |
|---|---|---|---|
| Reid Wiseman | Komutan | NASA | Emeritus (aktif listeden ayrıldı) |
| Victor Glover | Pilot | NASA | Emeritus; Cal Poly'de tam zamanlı yönetici |
| Jeremy Hansen | Görev uzmanı | Kanada Uzay Ajansı | Emekli; hava kuvvetlerinde yedek subay |
| Christina Koch | Görev uzmanı | NASA | Aktif astronot |
Artemis III ne zaman, Ay'a iniş hangi yıl?
Ekibin dağılması, NASA'nın Ay takviminin değiştiği bir döneme denk geldi. Kurum şubat ayında programı yeniden kurguladı: 2027'de uçacak Artemis III artık Ay'a gitmeyecek; dört kişilik mürettebat Orion ile yaklaşık iki hafta alçak Dünya yörüngesinde kalıp SpaceX ve Blue Origin'in iniş araçlarıyla kenetlenme provası yapacak. Bu görevin ekibi 9 Haziran'da açıklandı: Komutan Randy Bresnik, pilot Luca Parmitano (ESA), görev uzmanları Andre Douglas ve Frank Rubio, yedek Bob Hines. Ay yüzeyine ilk iniş ise 2028'deki Artemis IV'e kaydırıldı; hedef, Aralık 1972'den bu yana ilk kez bir insanın Ay'ın güney kutbuna ayak basması.
Christina Koch Ay'a inecek mi?
Bu sorunun henüz resmi bir cevabı yok. NASA, Artemis IV mürettebatını açıklamadı ve Koch'un statüsünde bir değişiklik duyurmadı. Uzay istasyonunda 328 gün kalarak bir kadın astronotun en uzun tek seferlik uçuş rekorunu elinde tutan Koch, Artemis II ekibinden hâlâ görev alabilecek tek isim olarak kadroda. Ekibin son ortak sahneleri ise yaz aylarına ait: 1 Eylül'de Marshall Uzay Uçuş Merkezi'ni birlikte ziyaret eden dörtlüye, 28 Ağustos'ta Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde ABD Başkanı Donald Trump tarafından ülkenin en yüksek uzay nişanı olan Kongre Uzay Onur Madalyası takılmıştı; madalya 2023'ten bu yana ilk kez verildi.
