Devlet Bahçeli, Azerbaycan'daki başörtüsü tartışması sürerken Türkiye ile Bakü arasına “nifak tohumu” ekilmemesi gerektiğini söyledi. MHP Genel Başkanı'nın yazılı açıklaması 14 Ekim Çarşamba günü öğleden sonra geldi. Metnin odağında, ay sonunda Ankara'da toplanacak Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi ve o zirvede bir araya gelecek iki cumhurbaşkanı vardı: İlham Aliyev ve Recep Tayyip Erdoğan.
Devlet Bahçeli ne dedi, başörtüsüne değindi mi?
Değinmedi. Açıklamanın hiçbir yerinde başörtüsü sözcüğü geçmiyor; Devlet Bahçeli kısıtlama uygulamasını ne savundu ne de eleştirdi. Metin baştan sona iki ülkenin ilişkisine ayrılmış. Omurga cümle şu: “Türkiye ve Azerbaycan aynı gönül coğrafyasının iki güçlü devletidir. Aramıza nifak tohumu ekilmemeli.” Bahçeli, kardeşlik hukukunu zedelemeye yönelik her yaklaşım karşısında sağduyu, karşılıklı anlayış ve ortak akıl çağrısı yaptı. İki ülkenin bağını Adalar Denizi'nden Hazar'a uzanan gönül coğrafyasına bağladı; ilişkilerde gerginlik olduğu yönündeki yorumlara da metinde değindi. Açıklamanın dili sakin; Azerbaycan yönetimine yönelik bir eleştiri de, başörtüsü kararına dair bir yorum da içermiyor, yalnızca ortak aklı ve sağduyuyu öne çıkarıyor.
MHP lideri, Türk devletleri arasındaki ilişkinin egemenliğe, bağımsızlığa ve toprak bütünlüğüne saygıya dayandığını da yazdı: “Her bir Türk Cumhuriyeti kendi içinde müstakil ve egemen bir devlettir.”
Azerbaycan'daki başörtüsü tartışması nedir, ne oldu?
Tartışma, Azerbaycan okullarında başörtülü öğrencilere yönelik kısıtlama haberleriyle büyüdü. Bakü'de Başmüftü Allahşükür Paşazade genel bir yasak bulunmadığını söylemiş, kısıtlamaya gösterdiği gerekçeyi de açıklamıştı; bunu Başmüftü Paşazade'nin sözlerini anlattığımız haberde ayrıntısıyla verdik. Türkiye'de konu kısa sürede sivil toplum kuruluşlarının ve siyasetçilerin konuştuğu bir başlığa döndü. Devlet Bahçeli'nin metni ise bu tartışmanın içine girmeden iki devletin ilişkisini öne çıkarıyor.
ÖNDER ne dedi, 28 Şubat benzetmesi neden yapıldı?
Devlet Bahçeli'nin açıklamasından saatler sonra, 14 Ekim akşamı ÖNDER İmam Hatipliler Derneği de konuştu. Dernek, Azerbaycan okullarındaki başörtüsü kısıtlamalarının temel hak ve özgürlükler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini istedi. Türkiye'de 28 Şubat sürecinde imam hatipli öğrencilerin ve kadınların yaşadığı hak ihlallerini, yasakları ve zorlukları hatırlattı; öğrencilerin eğitimden mahrum kaldığını, insanların inançları ile eğitimleri ya da meslekleri arasında seçim yapmaya zorlandığını yazdı. Benzer sıkıntıların şimdi Azerbaycan'da görüldüğünü savunan dernek, iki devlet bir millet bağının geçmişin acı derslerini paylaşmayı gerektirdiğini söyledi ve sorunun hızla çözülmesini isteyerek Azerbaycan Türklerinin inançlarını özgürce yaşayabilmesi çağrısı yaptı.
TDT Zirvesi ne zaman, Aliyev ile Erdoğan nerede buluşacak?
Bahçeli'nin açıklamasına göre zirve ekim ayının son haftasında Ankara'da yapılacak; kesin gün metinde yer almıyor. Zirvede TDT dönem başkanlığı Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçecek; yani ayın sonunda hem ev sahibi hem yeni dönem başkanı Türkiye olacak. Devlet Bahçeli bunu tarihî bir sorumluluk olarak niteledi. Aliyev'i Karabağ zaferinin başkomutanı diye anan MHP lideri, Aliyev ile Erdoğan'ın zirvedeki buluşmasının iki ülkenin kardeşlik iradesini ortaya koyacağını söyledi.
Bahçeli'nin mesajı Türkiye-Azerbaycan ilişkileri için ne anlama geliyor?
Metnin ağırlığı devlet düzeyinde: kardeşlik, sağduyu, egemenlik ve toprak bütünlüğü. Diplomasi takvimi de işliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 15 Ekim Perşembe günü Erdoğan adına Bakü'deki CICA Zirvesi'nde bulunuyor. Azerbaycan yönetiminin Devlet Bahçeli'nin sözlerine yanıtı ya da başörtüsü uygulamasına ilişkin yeni bir açıklaması bu haber yazılırken doğrulayabildiğimiz kaynaklarda yer almıyor.
