Karabağ gazisi ne dedi? (Azerbaycan Türkçesiyle)
"Zəhmət olmasa, videonu hamı üçün paylaşın. Bax bu qolumu 2. Vətən uğrunda döyüşlərdə fəda eləmişəm. Vətən sağ olsun! Bu gün mənim qızım hicab taxdığına görə artıq məktəbə gedə bilməyəcək. Uşaqların gözü yaşlı qaldı, məktəbə gedə bilməyəcəklər, hicablı olduqlarına görə. Sizdən xahiş edirəm, bu səsimi çatdırın Təhsil Nazirinə, prezidentə. Bizim qanımız tökülmədi ki, bizim uşaqlarımız gözü yaşlı qalsınlar, məktəbə gedə bilməsinlər. Mən etiraz eləyirəm. Heç bir əmrdə 'hicab qadağası' yazılmayıb. Hicab əleyhinə çıxanlar, Allahla düşmənçilik eləyənlər, it kimi gəbərəcəksiz, it kimi! Heç kim Allahla müharibə eləyib qələbə qazanmayıb. Xoşbəxtliyi verən Allahdır. Etiraz eləyirəm, etiraz eləyirəm, etiraz eləyirəm! Səsini çıxarmayan dindarlar, sizə də deyirəm: min dəfə ibadət eləsəz, heç biri sayılmayacaq."
Karabağ gazisinin sözleri Türkçesiyle
"Lütfen bu videoyu herkes için paylaşın. Bakın, bu kolumu İkinci Vatan Muharebesi'nde, vatan uğruna savaşırken feda ettim. Vatan sağ olsun! Bugün kızım başörtüsü taktığı için artık okula gidemeyecek. Çocukların gözü yaşlı kaldı, başörtülü oldukları için okula gidemeyecekler. Sizden rica ediyorum, bu sesimi Eğitim Bakanı'na, Cumhurbaşkanı'na ulaştırın. Biz kanımızı, çocuklarımız gözü yaşlı kalsın, okula gidemesin diye dökmedik! İtiraz ediyorum. Hiçbir emirde 'başörtüsü yasağı' yazmıyor. Başörtüsüne karşı çıkanlar, Allah'la düşmanlık edenler, it gibi gebereceksiniz, it gibi! Hiç kimse Allah'la savaşıp zafer kazanmamıştır. Mutluluğu veren Allah'tır. İtiraz ediyorum, itiraz ediyorum, itiraz ediyorum! Sesini çıkarmayan dindarlar, size de söylüyorum: bin kere ibadet etseniz, hiçbiri sayılmayacak."
Şehit kızı Hatice ne dedi? (Azerbaycan Türkçesiyle)
"Salam, mənim adım Kərbəlayi Xədicədir. Mən şəhid (...) qızıyam. Mən doqquz yaşımdan öz istəyimlə hicaba keçmişəm. Hicab mənim təhsilimə maneə deyil. Mən hicabımı da, oxumağı da çox sevirəm. Mən müəllimlərimi də, sinif yoldaşlarımı da çox sevirəm. Hicab mənim qürurumdur. Mən hicabımı heç vaxt atmayacağam. Bir şəhid qızı olaraq hicab qadağasına etiraz edirəm. Hicab mənim təhsilimə maneə deyil."
Şehit kızı Hatice'nin sözleri Türkçesiyle
"Selam, benim adım Kerbelayi Hatice. Ben bir şehidin kızıyım. Dokuz yaşımdan beri kendi isteğimle başörtüsü takıyorum. Başörtüsü eğitimime engel değil. Başörtümü de okumayı da çok seviyorum. Öğretmenlerimi de sınıf arkadaşlarımı da çok seviyorum. Başörtüsü benim gururumdur. Başörtümü asla çıkarmayacağım. Bir şehit kızı olarak başörtüsü yasağını protesto ediyorum. Başörtüsü eğitimime engel değil."
Okul formasıyla, başörtüsüyle, duvarında şehit fotoğrafları ve madalyalar asılı bir odada konuşan küçük Hatice ile 44 günlük savaşta kolunu vatana feda eden gazinin videoları Azerbaycan'da sosyal medyayı salladı. İkisinin derdi aynı: başörtülü kız çocuklarının okul kapısından çevrilmesi.
Azerbaycan'da 28 Şubat günleri hortladı...
Türkiye 1997'deki 28 Şubat sürecinde başörtülü kızların okul ve üniversite kapılarından nasıl çevrildiğini, "ikna odalarını" unutmadı. Bugün aynı manzara Azerbaycan'da yaşanıyor: başörtülü öğrenciler gözyaşları içinde okul kapısından geri dönüyor, velilere "ya başını aç ya okuldan çık" deniyor.
Fitili, Azerbaycan Bakanlar Kurulu'nun 21 Eylül 2026'da değiştirdiği okul kıyafeti kuralları ateşledi. Yeni kurala göre okul formasının bütünlüğünü bozan ve genel eğitimin laik niteliğine aykırı ek kıyafet giyilemiyor. Kuralda başörtüsü kelimesi geçmiyor; ama uygulamada okul yönetimleri bu maddeyi başörtüsünü yasaklamak için kullanıyor. 6 Ekim'de öğretmenlere de yine laiklik gerekçesiyle iş kıyafeti şartı getirildi.
Azerbaycan'da hangi okullarda başörtülü öğrenciler derse alınmadı?
Sumgayıt'taki 6 numaralı okulda başörtülü kız öğrencilerin kapıdan içeri alınmadığı görüntüler yayıldı. Celilabad ve Masallı başta olmak üzere birçok bölgeden benzer şikâyetler geldi; veliler okul idarelerinin başörtüsünün çıkarılmasını şart koştuğunu anlatıyor. Sumgayıt'ta bir okul müdürünün velilere telefonda "Ya təhsil, ya hicab" (Ya eğitim ya başörtüsü) dediği de basına yansıdı.
Öğrenciler de sessiz kalmadı. Bakü'deki 69 numaralı okulda ve Masallı'nın Mollaoba köyündeki okulda sınıf arkadaşları, başörtülü kızlar okula dönene kadar derse girmeyeceklerini açıkladı.
Bakü yönetimi ne diyor?
Bakü Şehir Eğitim İdaresi bugün (9 Ekim) devlet okullarında öğrenci formaları ve öğretmen kıyafetleri için denetim başlatacağını duyurdu. İdare, kıyafet kurallarına uyulmasından okul yönetimlerini, öğrencinin belirlenen formayla gelmesinden ise velileri sorumlu tuttu. Ancak başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının nasıl korunacağı sorusuna cevap vermedi.
Tepki gösterenlerin bedeli de ağır oluyor. Yeni kıyafet kurallarına karşı paylaşım yapan ilahiyatçı Abgül Süleymanov 30 gün hapis cezası aldı; ailesi cezayı bu paylaşımlara bağlıyor. Tutuklu gazeteci Polad Aslanov ise başörtüsü yasağını protesto etmek için açlık grevine başladı.
Azerbaycan'da başörtüsü yasağı ilk kez mi geliyor?
Hayır. Azerbaycan Eğitim Bakanlığı Kasım 2010'da da okullarda başörtüsünü yasaklamıştı. Bakü, Gence ve diğer şehirlerde yapılan büyük protestoların ardından karar geri çekildi; ancak eylemler sırasında çok sayıda kişi gözaltına alındı ve "hicab mahkumları" diye anıldı. On altı yıl sonra aynı tartışma, bu kez şehit kızları ve gazilerin sesiyle yeniden alevlendi.
