Belçika'da Delhaize ve Carrefour gibi süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef alan marketlere siber saldırı gece saatlerinde yaşandı. 1 Kasım'ı 2 Kasım'a bağlayan gece, sabaha karşı 03.00 sularında çalan alarmlar, soğutma sistemlerinin dışarıdan müdahaleyle devre dışı bırakıldığını ortaya çıkardı. Dondurucular ve buzdolapları ısınmaya başladı, raflardaki gıda kullanılamaz hale geldi. Benzer marketlere siber saldırılar İsveç ve Lüksemburg'dan da bildirildi.
Belçika'da marketlere siber saldırıda ne oldu?
Belçika'daki marketlere siber saldırıda soğutma sistemleri uzaktan buz çözme moduna sokuldu. Bu modda kompresörler duruyor, sistem soğutmak yerine ısıtıyor. Belçika'da yaklaşık 40 Delhaize mağazası, en az 15 Carrefour mağazası ve beş Spar mağazası etkilendi. Listede bir de IKEA'nın Mons mağazası ile Anvers merkezli bir kasap zinciri var. Bir işletmenin yöneticisi Stephan Moelans, yaklaşık 20 soğutma ünitesinde saldırganların bu modu uzaktan etkinleştirdiğini anlattı. Sıcaklık değeri kaynaklara göre değişiyor: kimi aktarımlarda dolaplar 15 dereceye çıktı, kimi aktarımlarda bazı dondurucular 50 derecenin üzerine fırladı. Müdahalenin zamanında yapıldığı bir yerde ürünler kurtarıldı; başka mağazalarda ise çok sayıda gıda çöpe gitti.
İsveç'te marketlere siber saldırı nasıl yapıldı?
İsveç'te ICA ve Coop zincirleri hedef oldu. Stockholm, Skåne, Öland, Värmland, Gästrikland ve Hälsingland gibi farklı bölgelerdeki şubelerde soğutucuların sıcaklık ayarları değiştirildi; Coop'ta altı şube etkilendi. ICA'da bir dondurucunun sıcaklığı 55 dereceye kadar çıkarıldı. ICA yöneticisi Mats Olsson durumu bu rakamla anlattı. Bir mağaza müdürü, dondurucuları boşaltmaktan başka çare kalmadığını, soğutma yeniden başlasa bile içindekilerin tamamen bozulduğunu söyledi. Mağazalarda erimiş ürünlerin bıraktığı su birikintileri oluştu. Belçika'daki olayda olduğu gibi, İsveç'te de saldırganların sıcaklık ayarlarını değiştirdiği bildirildi.
Belçika ve İsveç'teki marketlere siber saldırının arkasında kim var?
Marketlere siber saldırıyı kimin yaptığı belli değil. Hiçbir kurum ya da grup sorumluluk üstlenmedi, resmî bir fail tespiti de açıklanmadı. Belçika ve Lüksemburg'daki yetkililer olayların birbiriyle bağlantılı, koordineli saldırılar olup olmadığını araştırıyor. Bildirilen yönteme göre saldırganlar eski tip bir soğutma sistemini yöneten bilgisayarlara erişip sıcaklık ayarlarını değiştiriyor. Bu yöntem, kısa süre önce Fransa'da yaşanan olayla benzer.
Fransa'daki marketlere siber saldırı ne zaman oldu?
Bildirimlere göre Fransa'daki ilk dalga 12 Ekim'de yaşanmıştı ve çok sayıda süpermarketin soğutma sistemini devre dışı bırakarak büyük miktarda gıdanın kaybına yol açmıştı. Şimdi marketlere siber saldırı dalgası Fransa'dan Belçika'ya, oradan Lüksemburg ve İsveç'e uzandı. Bildirimlere göre Hollanda, İrlanda, Estonya ve Finlandiya'da da benzer olaylar kayda geçti; bu ülkelerdeki ayrıntılar henüz net değil.
Bu marketlere siber saldırı sizi nasıl etkiler?
Saldırıdan etkilenen mağazalarda, örneğin Delhaize şubelerinde, sıcaklığı değişen ürünler tüketime uygun değil ve mağazalar bu ürünleri imha ediyor. Marketlere siber saldırı nedeniyle raf boşalması, kısa süreli kapanışlar ve fiyat baskısı alışverişe yansıyabilir. Soğutma sistemleri konusunda mağaza yönetimlerinin ve gıda denetim kurumlarının uyarıları belirleyici olacak. Bu konuyu, soruşturmalardan yeni bilgi çıktığında güncelleyeceğiz.
