Srebrenitsa soykırımının baş sorumlusu, "Bosna Kasabı" lakaplı savaş suçlusu Ratko Mladiç, Lahey'de müebbet hapis cezasını çektiği Birleşmiş Milletler cezaevinde öldü.
Ölümünün ardından Sırbistan'dan gelen karar tepki topladı: devlet ve askerî törenle defnedilecek.
Ratko Mladiç ne zaman öldü?
27 Ağustos 2026'da, Hollanda'nın Lahey kentinde cezasını çektiği cezaevinde.
Sırbistan ne karar aldı?
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujiç, Mladiç'in naaşının en yüksek düzeyde devlet ve askerî törenle defnedileceğini duyurdu:
"Devletten bahsettiğimizde General Mladić'in hak ettiği tüm askerî ve devlet onurlarını alacağı kesin. Aile ise yerini belirleyecek."
Cenazenin Sırbistan'a nakli, Lahey'deki BM Uluslararası Ceza Mahkemeleri Kalıntı Mekanizması'nın prosedürlerine bağlı. Defin yerini aile seçecek.
Mladiç neyden suçlu bulunmuştu?
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) 2017'de Mladiç'i şu suçlardan mahkûm etti:
- Soykırım
- İnsanlığa karşı suçlar
- Savaş suçları
Ceza: ömür boyu hapis. Mladiç kararı temyize götürdü; 2021'deki nihai kararda müebbet onandı.
Srebrenitsa'da ne oldu?
Temmuz 1995'te, Mladiç komutasındaki Sırp güçleri BM'nin "güvenli bölge" ilan ettiği Srebrenitsa'yı ele geçirdi.
Anadolu Ajansı'nın verilerine göre katliamda 8.372 Boşnak sivil öldürüldü. Mladiç, soykırımın baş sorumlusu ve kışkırtıcısı kabul edildi.
"Türklerden intikam" sözleri neydi?
Mladiç'in Srebrenitsa'ya girdiğinde kameralara söylediği "Nihayet Türklerden intikam almanın zamanı geldi" sözleri, soykırım davasının ana delillerinden biri oldu.
Nasıl yakalanmıştı?
ICTY hakkında ilk iddianameyi 24 Temmuz 1995'te hazırladı. Mladiç savaşın ardından Sırbistan'a kaçtı ve yaklaşık 16 yıl saklandı.
26 Mayıs 2011'de Sırbistan'ın Lazarevo köyünde yakalandı.
Sırbistan makamları yıllarca "bulamıyoruz" derken, Mladiç'in devlet kurumlarındaki bazı kişilerce korunduğu iddia edildi. Yerel televizyonda yayımlanan görüntülerde, arandığı dönemde kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eğlendiği ve fotoğraf çektirdiği görüldü.
Mladiç kimdi?
Bosna Hersek'in doğusunda Kalinovik yakınlarındaki Božanovići köyünde doğdu. Askerî eğitimini Belgrad'da aldı, Yugoslav Halk Ordusu (JNA)'nda görev yaptı.
Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu'nun Genelkurmay Başkanlığına getirildi; 1996'ya kadar bu görevde kaldı. 1992-1995 arasında Bosna'daki Sırp güçlerini komuta etti.
Bosna'da tepkiler ne oldu?
Savaş sırasında büyük zulümlerin yaşandığı Zvornik'te yüzlerce kişi Sırbistan bayraklarıyla toplanıp Mladiç'i öven pankartlar açtı. Kalabalıkta çocuklar da vardı.
Sırp Cumhuriyeti Başkan Yardımcısı Camil Duraković, bölgede Boşnakların gömüldüğü toplu mezarlar bulunduğunu hatırlatarak tepki gösterdi: "Burası Belgrad değil."
Sırbistan'ın Crvena Zvezda kulübü taraftarları da tribünde "General, ebedî şan ve şükran" yazılı pankart açtı.
Srebrenitsa aileleri ne dedi?
Saraybosna'dan Srebrenitsa'ya, katliamda yakınlarını kaybedenler ölüm haberini rahatlamayla değil öfkeyle karşıladı. Birçoğu Mladiç'in cezasını yeterince çekmeden öldüğünü söyledi.
