Brüksel'de 12 Kasım Perşembe günü Avrupa Komisyonu'na bir imza paketi sunuldu. Filistin için Adalet (Justice for Palestine) adlı Avrupa Vatandaşlık Girişimi kampanyasında toplanan 1 milyon 117 bin 104 doğrulanmış imza, Schuman Meydanı'nda teslim edildi. Talep net: AB-İsrail anlaşmasının askıya alınması. Haberler bu adımı, askıya alma yolunda ilk resmî adım olarak tanımlıyor. Ama bu ilk adım ile son karar arasında uzun bir yol var.
AB-İsrail anlaşması neden askıya alınsın isteniyor?
Kampanyanın talebi şöyle: AB ile İsrail arasındaki Ortaklık Anlaşması'nın tamamen askıya alınması. Gerekçe olarak İsrail'in insan hakları ihlalleri gösteriliyor. Girişimi destekleyenler arasında Avrupa Parlamentosu'nun Fransız üyesi Manon Aubry de var ve teslim töreninde açıklama yaptı.
Talep bu kadar sert olduğu için dikkat çekiyor. Anlaşma askıya alınırsa İsrail ile AB arasındaki ilişkilerin geniş bir bölümü etkilenecek. Bu yüzden imzalar, Brüksel'in masasına konmuş somut bir istek anlamına geliyor.
AB-İsrail Ortaklık Anlaşması nedir?
Anlaşma 2000'den beri yürürlükte ve ticareti ile siyasi iş birliğini kapsıyor. Kampanyanın hedefi, bu çerçevenin tamamen askıya alınması. Yani konu tek bir ticaret kalemi değil, iki taraf arasındaki genel ilişkinin çerçevesi.
1 milyon imza ne anlama geliyor?
Avrupa Vatandaşlık Girişimi, AB yurttaşlarına Komisyon'dan bir konuda yasa önerisi yapmasını isteme hakkı veriyor. Bunun için bir milyon imza ve üye ülkelerden asgari katılım gerekiyor. İmzalar doğrulandı ve teslim edildi; yani kampanya, Komisyon'un incelemesi için geçerli sayıldı.
Ancak bu imzalar hukuken bağlayıcı değil. Komisyon talebi inceleyip yanıt vermek zorunda, ama anlaşmayı askıya alma önerisi getirmek zorunda değil. Karar, AB kurumlarının ve üye ülkelerin siyasi iradesine bağlı.
Komisyon ne zaman cevap verecek?
Yanıt için tanınan süre altı ay: 12 Mayıs 2027. Haberlere göre Komisyon önümüzdeki haftalarda girişim temsilcileriyle görüşecek, ardından Avrupa Parlamentosu halka açık bir oturum düzenleyecek.
Bu iki adım, Komisyon'un nihai yanıtını şekillendirecek. Yani tarih belli, ama yanıtın içeriği henüz belli değil. İsrail ile anlaşmanın akıbeti bugün değil, önümüzdeki aylarda kararlaştırılacak.
Sizin için bugün ne değişiyor?
Bugün itibarıyla anlaşmada bir değişiklik yok. Ortaklık anlaşması yürürlükte olmaya devam ediyor. Bugün kesin olan tek şey, imzaların teslim edilmesi ve altı aylık sürenin başlaması.
Girişimin sonucu, süre dolmadan ve Komisyon'un kararıyla netleşecek. O zamana kadar gündelik hayatta ya da ticarette doğrudan bir değişiklik bildirilmedi.
AB-İsrail ortaklık anlaşması askıya alınırsa ne olur?
Askıya alma, anlaşmanın tarafları bağlayan hükümlerinin işletilmesini durduruyor. Hangi bölümlerin kapsamda olacağı, Komisyon'un önerisine ve üye ülkelerin onayına göre belirlenir. Kampanya bu kararı kendiliğinden doğurmuyor; Komisyon'a siyasi bir baskı yapıyor.
İsrail'in bu girişime tepkisi aktarılan haberlerde yer almadı. Brüksel'den yeni bir gelişme olursa haberi güncelleyeceğiz.
— Necip Fazıl Kısakürek
