İsrail'in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Danny Danon, dün BM Güvenlik Konseyi'nin Suriye gündemli oturumu öncesinde gazetecilerin karşısına çıktı. Suriye'nin güneyinde İsrail ordusunun kontrol ettiği alanı "güvenlik tampon bölgesi" diye savunan Danon, aynı konuşmada Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyindeki askeri varlığını hedef aldı. Ancak Türk askerinin orada Şam yönetiminin onayıyla bulunduğu kendisine hatırlatıldığında verecek bir yanıt bulamadı. Danon'un aynı oturumdaki konuşmasını Türkçe altyazıyla haberimizde izleyebilirsiniz.
Danon, açıklamasında Suriye topraklarından İsrail'e yönelik tehditleri gerekçe gösterdi ve konsey üyelerinin tutumunu önceden tahmin ettiğini ima ederek "Bugün bu tampon bölge hakkında çok eleştiri duyacağız" ifadesini kullandı. İsrail'in Suriye'deki askeri varlığını meşru gösterirken Türkiye'nin kuzeydeki konuşlanmasını ise sorun olarak sundu.
Danny Danon Türkiye sorusuna ne cevap verdi?
Basın açıklamasının ardından söz alan Anadolu Ajansı muhabiri, Danon'a doğrudan bir çelişkiyi sordu: Suriye hükümeti Türk askerinin varlığından rahatsızlık duymazken İsrail'i işgalci olarak nitelendiriyorsa bu durum nasıl açıklanabilirdi? Danon'un cevabı yalnızca üç kelimeden oluştu: "Hiçbir açıklamam yok." İsrailli diplomat, soruyu ayrıntılandırmadan geçiştirdi ve konuya bir daha dönmedi.
Sorunun özünde iki ülkenin Suriye'deki varlığının hukuki dayanağı yatıyor. Türkiye, Suriye'nin kuzeyindeki askeri unsurlarını Şam yönetimiyle koordinasyon içinde sürdürüyor. İsrail ise Aralık 2024'te Beşşar Esed yönetiminin devrilmesinin ardından 1974 tarihli ayrılma anlaşmasıyla belirlenen tampon bölgeye girmiş, Cebel Şeyh (Hermon) dahil stratejik noktaları kontrol altına almıştı. Şam yönetimi bu adımları işgal olarak nitelendiriyor.
İsrail Suriye'de ne kadar toprak kontrol ediyor?
Danon, oturumun kendisinde de aynı konuyu gündeme taşıdı ve elinde bir Suriye haritasıyla konsey üyelerine seslendi. İsrail'in güneydeki tampon bölgesinin Suriye topraklarının yalnızca yüzde 0,1'ine karşılık geldiğini, Türkiye'nin askeri varlığının ise ülkenin yaklaşık yüzde 5'ine yayıldığını öne sürdü. Bu hesaba göre Türkiye'nin kontrol ettiği alanın İsrail'inkinin 50 katı olduğunu savunan Danon, Türkiye'nin Suriye'de yaklaşık 20 bin asker ve 100'den fazla üs ile askeri nokta bulundurduğunu iddia etti. İsrailli temsilci ayrıca "Ankara İran modelini izliyor" sözleriyle Türkiye'yi Tahran'la aynı kefeye koymaya çalıştı.
| Danon'un konseyde öne sürdüğü rakamlar | İsrail | Türkiye |
|---|---|---|
| Kontrol edilen alanın Suriye topraklarına oranı | Yüzde 0,1 | Yaklaşık yüzde 5 |
| Asker sayısı iddiası | Açıklanmadı | Yaklaşık 20 bin |
| Üs ve askeri nokta iddiası | Açıklanmadı | 100'den fazla |
| Varlığın dayanağı | Tek taraflı "güvenlik tampon bölgesi" | Şam yönetiminin daveti ve iş birliği |
Türkiye BM Güvenlik Konseyi'nde İsrail'e ne yanıt verdi?
Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, aynı oturumda Danon'un iddialarına doğrudan karşılık verdi. Yıldız, Türk güçlerinin Suriye'de Şam yönetiminin daveti ve iki ülke arasındaki iş birliği çerçevesinde bulunduğunu vurguladı; İsrail'in Türkiye'yi bölge için bir tehdit gibi göstermeye çalışmasını ise kesin bir dille reddetti. Böylece Danon'un basın önünde yanıtsız bıraktığı "rıza" sorusu, konsey masasında Türkiye tarafından açıkça dile getirilmiş oldu.
Oturum boyunca gerilim yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadı. Danon, kendi X hesabından yaptığı paylaşımda Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi'nin 7 Ekim'i unuttuğunu ileri sürdü ve Suriyeli diplomata Netflix'te "Fauda" dizisinin beşinci sezonunu izlemesini önerdiğini yazdı. Konsey oturumu, BM Genel Kurulu'nun liderler haftası öncesinde İsrail, Suriye ve Türkiye arasındaki tartışmanın New York'a taşındığını gösterdi.
