Deniz Kuvvetleri'nin Gabya sınıfı fırkateyni TCG Gökçeada (F-494) seyir hâlindeyken helikopter pistinde alışılmadık bir hareketlilik yaşandı. Güvertede duran 32 kiloluk, 4,6 metre kanat açıklığında bir araç, pist ya da rampa olmadan dikine havalandı, geminin etrafında saatlerce dolaştı ve seyir hâlindeki gemiye kendi kendine indi. Görüntüler 21 Eylül akşamı yayıldı; aracın adı Delican. Peki bu ne, kim yaptı, fırkateynin güvertesinde ne arıyor?
Delican nedir?
Delican, Ankara merkezli Enetki Savunma'nın geliştirdiği elektrikli, dikey kalkış-iniş (VTOL) yapabilen bir insansız hava aracı. 2016'da Nizameddin Ordulu ve Zafer Çakır tarafından kurulan şirket, elektronik harp ortamında da çalışabilen İHA sistemlerine odaklanıyor. Üreticinin kataloğuna göre Delican'ın azami kalkış ağırlığı 32 kilogram, faydalı yük kapasitesi 2,5 kilogram; 4,6 metre kanat açıklığıyla 180 dakikanın üzerinde havada kalabiliyor, 40 kilometreden uzun iletişim menziline sahip ve azami hızı saniyede 30 metre, yani saatte yaklaşık 108 kilometre. Görev irtifası 500-1500 metre. Burnundaki gimbalde 30 kat optik yakınlaştırmalı 720p bir gündüz kamerası ile 5 kat yakınlaştırmalı kızılötesi kamera var; hedefi otomatik takip edebiliyor, hareketli hedefi tespit edip konumunu çıkarabiliyor.
Aracı diğer küçük İHA'lardan ayıran nokta, hareketli platformlardan, yani gemilerden kalkıp inebilmesi. Üretici 10x10 metrelik bir alanın yeterli olduğunu, sistemin iki personelle 20 dakikada kurulduğunu, kalkış-inişte saniyede 10 metre (20 knot), görevde saniyede 15 metre (30 knot) rüzgâra dayandığını söylüyor. GNSS karıştırmasına karşı 8 elemanlı CRPA anten, karıştırma tespiti ve görsel seyrüsefer sistemi de standart donanımda.
TCG Gökçeada'da ne test edildi?
Videoda Delican'ın fırkateynin helikopter pistinden dikine kalktığı, gemi seyir hâlindeyken tam otonom hassas inişle aynı noktaya döndüğü görülüyor. Testin bir bölümünde araç, geminin çevresindeki deniz trafiğini kameralarıyla tarıyor: bir tankerin adı, IMO numarası ve borda numarası yazılımda tanımlanıyor; üretici sistemin 8 deniz miline kadar hedef tipini tanıyabildiğini belirtiyor. Kalkış ve inişin 8x8 metrelik bir alanda yapıldığı ve aracın gemi hareket hâlindeyken bile pisti kendi kendine bulduğu, testin öne çıkan bölümleri. Görüntülerin tamamı haberin başındaki videoda.
Neden önemli?
Gabya sınıfı fırkateynler, ABD yapımı eski Perry sınıfı gemilerin modernize edilmiş hâli; TCG Gökçeada da bu sınıfın üyesi. Bu gemilerde helikopter dışında havadan gözetleme imkânı sınırlıydı. Güverteden kalkıp inen, üç saat havada kalan ve gemiye kendi başına dönen bir İHA, fırkateynin ufuk ötesini görmesini sağlıyor; keşif, hedef tespiti ve deniz trafiği takibi için helikopter kaldırmaya gerek kalmıyor. Deniz Kuvvetleri son dönemde bu alana yüklendi: Baykar'ın KALKAN DİHA'sı da geçtiğimiz günlerde TCG Anadolu ve TCG Burgazada'da test edildi. Delican'ın Gökçeada testi, bu yarışa daha küçük ve hafif bir seçeneğin eklendiğini gösteriyor; hangi gemilere gireceği ise henüz açıklanmadı.
