Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin yıllardır çözüm beklediği F-35 dosyasında topu yeniden Washington'a attı. Katar merkezli Al Jazeera (El Cezire) televizyonuna konuşan Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump'ın F-35 savaş uçakları konusunda Ankara'ya söz verdiğini hatırlattı ve bu sözün yerine getirilmesini beklediklerini açıkladı. Erdoğan'ın "Bu Türkiye için önemli" diyerek altını çizdiği sözler, bugün Türk basınında geniş yer buldu.
Röportajı yapan Al Jazeera Arapça sunucusu Ali Al Dafiri, Trump'ın Erdoğan'a açık bir hayranlık duyduğunu ve F-35 üzerindeki ambargonun kaldırıldığını hatırlatarak ABD yönetimiyle ilişkilerin bugünkü durumunu sordu. Erdoğan bu soruya şu karşılığı verdi:
"Trump bize F-35'lerle ilgili söz verdi. Verdiği sözü yerine getirmesini bekliyoruz. Bu Türkiye için önemli."
İki ülke arasındaki en kritik başlıkların hangileri olduğu sorusuna ise Erdoğan, savunma sanayii dosyalarını ve ticaret hacmini işaret etti. Cumhurbaşkanı, iki ülkenin ticaret bakanlarının bu süreçte "bir yarış" içinde olduğunu söyledi.
Donald Trump F-35 sözünü ne zaman verdi?
Söz konusu taahhüt, 7 Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen 36. NATO Zirvesi öncesine dayanıyor. Zirve için Türkiye'ye resmi ziyarette bulunan Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Erdoğan ile bir araya gelmiş; görüşmenin ardından basına yaptığı açıklamada Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söylemiş ve F-35 satışının değerlendirileceğini belirtmişti. Trump o gün F-35'i "açık ara en iyi uçak" olarak nitelemiş, Erdoğan da Trump'ın bu konuda Türkiye'ye ayrıca sözü olduğunu ifade etmişti.
Erdoğan'ın söz konusu röportajı, Al Jazeera'nın Arapça servisinde ağustos ortasında yayımlandı. Kanalın İngilizce servisi ise 11 Eylül'de 36 dakikalık tam kaydı "Erdogan: The Making of Modern Turkiye" başlığıyla yeniden yayına verdi. Röportajdaki F-35 vurgusu bugün TRHaber ve Ensonhaber başta olmak üzere Türk basınında yeniden gündeme taşındı.
Türkiye F-35 programından neden çıkarıldı?
Türkiye, F-35 programının ortak üretim üyelerinden biriydi ve 100 adet F-35A almayı planlıyordu. Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması üzerine 2019'da programdan çıkarıldı; Aralık 2020'de de ABD, CAATSA kapsamında Türkiye'ye yaptırım uyguladı. ABD Kongresi, S-400 alımının CAATSA'nın 231. maddesini ihlal ettiği görüşünü savunuyor. Mevcut ABD mevzuatı, S-400'ler Türkiye'de bulunduğu sürece F-35 transferine izin vermiyor. Bu nedenle Trump'ın sözü ile uçakların fiilen teslim edilmesi arasında hukuki bir düğüm duruyor.
Türkiye'ye F-35 ne zaman gelecek?
Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre ABD Kongre Araştırma Servisi'nin (CRS) 20 Ağustos 2026 tarihli Türkiye raporu, Türkiye adına üretimi tamamlanan 6 F-35'in halen ABD'de depoda tutulduğunu kaydediyor. Rapora göre S-400 sorunu çözülürse bu altı uçak "haftalar veya aylar" içinde Türkiye'ye gelebilir; yeni siparişlerin takvimi ise yıllara yayılıyor. Savunma uzmanı Ahmet Alemdar da aynı gazeteye yaptığı değerlendirmede, depodaki uçakların uzun süreli korumadan çıkarılıp uçuşa elverişliliklerinin onaylanmasının aylar alabileceğini belirtti.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 2019 | S-400 alımı sonrası Türkiye F-35 programından çıkarıldı |
| Aralık 2020 | ABD, Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarını uyguladı |
| 7 Temmuz 2026 | Trump Ankara'da: CAATSA kalkacak, F-35 satışı değerlendirilecek |
| 7 Ağustos 2026 | Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ortak savunma anlaşması (Mekke Anlaşması) imzalandı |
| Ağustos 2026 | Erdoğan'ın Al Jazeera röportajı Arapça servisinde yayımlandı |
| 20 Ağustos 2026 | CRS raporu: Türkiye'nin 6 F-35'i ABD'de depoda |
| 11 Eylül 2026 | Al Jazeera English tam röportajı yayına verdi |
| 16 Eylül 2026 | Erdoğan'ın "sözünü yerine getirmesini bekliyoruz" sözleri Türk basınında |
ABD Kongresi F-35 satışını engelleyebilir mi?
Bu soruya Washington'dan dikkat çekici bir yanıt geldi. Gazete Oksijen'in Yunan gazetesi Kathimerini'den aktardığına göre Yunan asıllı Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Nicole Malliotakis, Kongre'nin Türkiye'ye F-35 satışını engelleyip engelleyemeyeceği sorusuna "Bence hayır" karşılığını verdi. Malliotakis, Kongre üyelerinin yalnızca seslerini ve savunuculuk imkanlarını kullanabileceğini, yasağı getiren kişi Trump olduğu için yönetimin bu kararı tek başına alma yetkisine sahip olduğunu söyledi. Aynı röportajda Türkiye'ye karşı çıkmayı sürdürdüğünü de açıkça belirten Malliotakis, Yunanistan ve Kıbrıs'ın endişelerini Kongre'de dile getirmeye devam edeceklerini ifade etti.
Erdoğan, röportajda F-35 dışında bölgesel güvenlik ve Avrupa Birliği başlıklarına da değindi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan ve Mekke Anlaşması olarak anılan ortak savunma anlaşmasıyla ilgili soruya Erdoğan, "Bu üç ülkeden birine herhangi bir saldırı olursa, ortak savunma paktı olduğu için ülkeler birbirini savunma şansına sahip" yanıtını verdi. Avrupa Birliği üyeliğinin geride kalıp kalmadığı sorusunda ise Avrupa'nın 53 yıldır Türkiye'yi aralarına almadığını ve bundan sonra da almayı düşünmediğini söyleyen Erdoğan, kapıyı kendilerinin kapatmadığını belirterek "Alırlarsa ne âlâ, almazlarsa ne âlâ" dedi. Cumhurbaşkanı, bu tablodan kaybedenin Türkiye olmayacağını da sözlerine ekledi.
