Fransa'da yüzlerce marketin soğutma sistemi, pazar gecesi başlayan bir siber saldırıyla ters yöne çalıştırıldı: dolaplar soğutmak yerine ısıttı, bazı mağazalarda sıcaklık 50 dereceye kadar çıktı. Paris Savcılığı, ülke genelindeki büyük market zincirlerini vuran geniş çaplı bir saldırı olduğunu doğrulayıp soruşturma başlattı. Mağazalarda bekleyen gıda birkaç saat içinde kullanılamaz hale geldi, bazı yerlerde yangın bile çıktı.
Fransa'da marketlere siber saldırı ne zaman ve nasıl yapıldı?
Fransa'daki saldırı 11 Ekim Pazar gecesi başladı. Aktarılan bilgilere göre saldırganlar, Danimarkalı Danfoss şirketinin soğutma kontrol yazılımındaki eski sürümlerin güvenlik açıklarını kullandı ve ekipmanların buz çözme özelliğini uzaktan devreye soktu. Bu işlev normalde buzlanmayı eritmek için cihazı kısa süreliğine ısıtır; kesintisiz çalıştırılınca soğutucu bir tür fırına dönüşür. Bazı Intermarché mağazalarında sıcaklığın yaklaşık altı saat boyunca 50 derece civarında kaldığı aktarıldı. Danfoss, etkilenen ünitelerin desteği biten eski yazılımı kullandığını söyledi ve müşterilerinden güvenlik güncellemelerini yüklemelerini istedi.
Fransa'daki siber saldırıyı kim yaptı?
Bilinmiyor. Saldırının arkasındaki kişi ya da grup henüz belirlenmedi, resmî bir isimlendirme de yok. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geçen ay kritik altyapının hibrit saldırılara karşı korunması için yeni önlemler talimatı vermişti; ancak bu olayla ilgili açıklanmış bir tespit bulunmuyor. Başbakan Sébastien Lecornu, Fransa'nın Ulusal Siber Güvenlik Ajansı'na (ANSSI) saldırıyı araştırma talimatı verdi. Paris Savcılığı, soruşturmanın etkilenen işletmeleri, gıda kayıplarını ve yangınlarla saldırı arasında bağ olup olmadığını inceleyeceğini bildirdi. Coopérative U'nun genel müdürü Dominique Schelcher saldırıyı eşi benzeri görülmemiş ve kabul edilemez diye niteledi.
Hangi marketler etkilendi, Carrefour da var mı?
Etkilenenler arasında Carrefour da gösteriliyor. Aktarılan bilgilere göre Fransa genelinde en az 150 Intermarché mağazası, 100'e yakın Coopérative U satış noktası ve 80 Carrefour mağazası sorun yaşadı. Monoprix'in mağazalarının yaklaşık yüzde 5'inde de aksama oldu. E.Leclerc'in soğutma sistemlerinin de hedef alındığı öne sürüldü; şirket ilk aşamada bunu doğrulamadı. Bir siber güvenlik analisti İspanya, Portekiz, Polonya, Almanya ve Belçika'nın da etkilendiğini söyledi, ancak o ülkelerdeki kapsam açıklanmadı.
Marketlerdeki gıdaya ne oldu, zarar ne kadar?
Intermarché, sağlık riski doğmaması için etkilenen tüm gıdayı imha ettiğini duyurdu. Paris'te bir mağazada çözülmüş dondurulmuş ürünlerin çöp konteynerlerine taşındığı görüldü. Fransa'nın Alsace bölgesindeki Haguenau'da bir Intermarché yaklaşık 50 bin avroluk dondurulmuş ürünü kaybetti; aynı bölgedeki bir Super U yaklaşık 220 bin avroluk taze ve dondurulmuş gıdayı çöpe attı. Yalnızca bu iki mağazanın zararı 270 bin avro ediyor. Ülke genelindeki toplam kaybın milyonlarca avroya ulaşabileceği tahmin ediliyor. Intermarché, bazı sigorta poliçelerinin bu tür olayları kapsamayabileceği uyarısını da yaptı.
Soğutucuyu internetten ısıtmak mümkün mü?
Bu saldırıyı mümkün kılan, modern marketlerin soğutma ekipmanlarını merkezden, internet üzerinden yönetmesi. Aynı bağlantı bakımı kolaylaştırıyor ama yazılım güncel değilse kapıyı da aralıyor. Bir güvenlik firması daha önce aynı üreticinin bir kontrol sisteminde kimlik doğrulamanın aşılmasına ve cihazda komut çalıştırılmasına yol açabilecek açıklar bulmuştu. Hollanda merkezli Ahold Delhaize de ağında güvenlik sorunu tespit edip bazı sistemlerini kapattı ve çevrim içi teslimatları durdurdu; şirket, Fransa'daki saldırılarla bağlantı düşündürecek bir neden görmediğini söyledi.
