Türkiye'nin uzun menzilli millî seyir füzesi GEZGİN'de çalışmalar sürüyor. Savunma sanayii kaynaklarına dayandırılan bilgiye göre füzenin bugüne kadar birçok atışlı test faaliyeti başarıyla tamamlandı ve seri üretim için düğmeye basılmak üzere.
GEZGİN nedir?
Tam adı GEZGİN Millî Müşterek Seyir Füzesi. "Müşterek" ifadesi tesadüf değil: füze tek bir kuvvete değil, dört ayrı platform tipine göre tasarlandı.
Hangi platformlardan atılabilecek?
- Kara
- Hava
- Deniz
- Denizaltı
Füzenin farklı konfigürasyonları bulunuyor; her platform kendi fırlatma düzenine göre ayrı bir sürüm kullanıyor.
Kim geliştiriyor?
Füzeyi TÜBİTAK-SAGE geliştiriyor. Seri üretime geçiş için Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde kritik çalışmalar yürütülüyor.
Motor kimin?
İşin en kritik başlığı bu: GEZGİN'de Kale Jet Motorları tarafından geliştirilen millî ve yerli jet motoru kullanılıyor.
Millî motor neden bu kadar önemli?
Çünkü bir füzenin menzilini, irtifasını ve uçuş süresini motoru belirler — ve seyir füzelerinde kullanılan küçük turbojet motorlar dünyada sayılı ülkenin ürettiği, ihracat iznine tabi kalemlerdir. Motoru dışarıdan alan ülke, füzesini kime karşı ve ne zaman kullanacağına tek başına karar veremez. Motorun yerli olması, GEZGİN'i siyasi izne bağlı olmaktan çıkarıyor; ihracat kapısını da açıyor.
Seyir füzesi ne işe yarar?
Seyir füzesi, hedefine balistik bir yay çizerek değil, alçak irtifada uçarak giden bir silahtır. Arazi hatlarını takip ederek radar ufkunun altında kalır, rota boyunca manevra yapar ve hedefe metrelik hassasiyetle iner. Caydırıcılıktaki değeri de buradan gelir: menzil içindeki sabit ve yüksek değerli hedefleri, uçak göndermeden vurabilme imkânı.
Dört platformdan atılabilmesi ne kazandırıyor?
Tek bir füzenin kara aracından da, uçaktan da, gemiden de, denizaltıdan da atılabilmesi iki şey demek: maliyet ve öngörülemezlik. Tek üretim hattı, tek eğitim, tek lojistik zinciri; buna karşılık karşı taraf için tahmin edilmesi çok daha zor bir tehdit. Özellikle denizaltıdan atılabilen bir seyir füzesi, caydırıcılıkta ayrı bir basamaktır — çünkü fırlatma noktası görünmez.
Menzili ne kadar?
Füzenin menzili, hız değerleri ve harp başlığı ağırlığı gibi teknik ayrıntılar resmî olarak açıklanmadı. Bu tür projelerde bu bilgiler genellikle envantere girişten sonra paylaşılıyor. Bu yüzden dolaşımdaki menzil rakamlarına temkinli yaklaşmak gerekiyor.
Sırada ne var?
Açıklanan tabloya göre sıradaki adım seri üretim. Atışlı testlerin başarıyla ilerlemesi, projenin geliştirme aşamasından üretim aşamasına geçiş eşiğinde olduğunu gösteriyor.
