Google İsrail'de ne yapıyor? Gazze'de 73 bin ölü, Tel Aviv'de 700 mühendislik çip üssü ve başına Hailo'nun adamı

Gazze'de can kaybı 73 bini aşmışken Google İsrail'deki çip yatırımını bir kademe daha büyüttü. İsrail gazetesi Haaretz'in 7 Eylül'de yayımladığı ve dün akşam Türk basınına yansıyan habere göre şirket, robotlar ile otonom sistemlerde kullanılacak yapay zeka çipini tasarlamak üzere yeni bir ekip kurdu. Ekibin başına İsrailli çip üreticisi Hailo'nun eski üst düzey yöneticisi Guy Kaminitz getirildi. Google, gazetenin sorularına yanıt vermedi.

Haaretz muhabiri Sagi Cohen'in haberine göre Kaminitz yalnız gelmedi; Hailo'daki bazı mühendisler de onunla birlikte Google'a geçti. Kaminitz yeni görevini sosyal medya hesabından duyurdu. Aynı yapılanma içinde veri ağı çiplerinin sorumluluğu ise eski NVIDIA İsrail yöneticisi ve veri altyapısı şirketi Pliops'un eski üst yöneticisi Ido Bukspan'a verildi.

Google'ın İsrail'deki çip macerası yeni değil. Şirket, Google Cloud çatısı altında 2021'de İsrail'de çip geliştirmeye başlamıştı; bugün Tel Aviv ve Hayfa'daki ofislerinde çip ve bilgi işlem altyapısı üzerinde çalışan yaklaşık 700 mühendis bulunuyor. Yeni ekip bu 700 kişilik yapının üzerine ekleniyor.

Google İsrail'de ne yapıyor?

Yeni ekibin hedefi, yapay zeka işlemlerini bulut sunucularına göndermeden doğrudan cihazın üzerinde çalıştıran bir yonga geliştirmek. Sektörde "uç bilişim" diye anılan bu yaklaşım, robotun ya da otonom aracın karar vermek için internete muhtaç kalmamasını, işlemlerin hızlanmasını ve bulut maliyetinin düşmesini sağlıyor. Kaminitz'in geldiği Hailo da tam olarak bu alanda çalışan, Tel Aviv merkezli bir şirket: otonom araçlar, güvenlik kameraları ve mobil robotlar için yapay zeka işlemcileri üretiyor.

Google Nimbus projesi nedir?

Google'ın İsrail'le ilişkisi yalnızca mühendis istihdamından ibaret değil. Şirket, Amazon'la birlikte Nisan 2021'de İsrail hükümetiyle 1,2 milyar dolarlık bulut ve yapay zeka sözleşmesi imzaladı; "Nimbus Projesi" adıyla bilinen anlaşma, kamu kurumlarının yanı sıra savunma kurumlarını da kapsıyor. Sözleşme şirket içinde ciddi bir kırılma yarattı: "No Tech for Apartheid" adıyla örgütlenen çalışanlar, teknolojinin Filistinlilere yönelik gözetim ve hedefleme için kullanılabileceği uyarısı yaptı. Google, Nisan 2024'te New York ve Sunnyvale ofislerindeki oturma eylemlerinin ardından önce 28, ardından toplamda yaklaşık 50 çalışanını işten çıkardı.

Çip ekibi haberinin geldiği günlerde Gazze'deki tablo ise şöyle: Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre Ekim 2023'ten bu yana 73 bin 783 kişi öldü, 174 bin 738 kişi yaralandı. 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesten sonra bile İsrail saldırılarında 1369 kişi hayatını kaybetti; enkaz altından 831 cenaze çıkarıldı.

Google boykot listesinde mi?

BDS hareketinin resmi rehberi Google'ı doğrudan "boykot" değil "baskı hedefi" kategorisinde tutuyor; makul bir alternatif varsa boykot, yoksa lobicilik, sosyal medya baskısı ve hukuki yol öneriyor. The Witness gibi bağımsız boykot rehberleri ise Google'ı Nimbus gerekçesiyle hedef listesine almış durumda. Bu rehberlerde Google ürünleri için sıralanan alternatifler şöyle:

Google, Haaretz'in çip ekibine ilişkin sorularını yanıtsız bıraktı; şirketin İsrail'deki yeni yapay zeka çipinin ne zaman hazır olacağına ve hangi ürünlerde kullanılacağına dair resmi bir açıklama şimdilik yok.