Gram altın için 10 Eylül Perşembe günü, haftalardır süren tırmanışın kesildiği gün oldu. Türkiye Gazetesi'nin aktardığı fiyatlara göre gram altın 6.845 liradan 6.765 liraya kadar geriledi; yani birkaç saat içinde 80 lira buhar oldu. Sabah'ın verilerinde düşüş daha da sert: gram 6.860 liradan 6.742 liraya inerek 118 liraya varan kayıp yazdı. Akşam saatlerinde fiyat 6.800 lira bandında dengelendi.
Kırılma noktası Türkiye saatiyle 15.30'da ABD'den gelen veriydi. Ağustos ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda beklentiyle uyumlu şekilde yüzde 0,4 arttı; ama asıl şoku yıllık rakam yarattı. Yıllık üretici enflasyonu yüzde 5,4 çıktı, piyasanın öngörüsü yüzde 5,3 idi. Küçük görünen bu 0,1 puanlık sapma, ABD'de enflasyonun hâlâ inatçı olduğu okumasını doğurdu.
Aynı gün Avrupa Merkez Bankası da üç temel politika faizini 25'er baz puan artırdı. İki haber üst üste gelince tahvil getirileri yükseldi, dolar güçlendi. Faiz getirisi olmayan altın için bu ikili her zaman fren anlamına gelir; ons altın 4.400 dolar bandındaki zirvesinden 4.328 dolara kadar çekildi. Türkiye Gazetesi'nin ölçümünde geri çekilme 4.386 dolardan 4.336 dolara, yani 50 dolar oldu.
Gram altın neden düştü?
Sebep tek başına altının kendi hikâyesi değil, Amerika'daki faiz denklemi. Beklentiden yüksek gelen ÜFE, yatırımcının kafasındaki "Fed faiz indirir" senaryosunu tersine çevirdi. Veri sonrası piyasa fiyatlamalarında 16 Eylül Fed toplantısında faiz artırımı ihtimali yüzde 62 seviyesine çıktı. Faiz beklentisi yukarı gidince dolar ve tahvil getirisi güçleniyor, altın bu iki cephede birden baskı yiyor. Türkiye'deki gram fiyatı da doğrudan ons ve kurun çarpımı olduğu için, ons düşünce gramda kayıp anında hissediliyor.
Gram altın ne kadar oldu, Kapalıçarşı'da çeyrek altın kaç lira?
Kapalıçarşı serbest piyasasında akşam saatlerindeki fiyatlar şöyle:
| Altın türü | Alış | Satış |
|---|---|---|
| Gram altın | 6.814,47 TL | 6.897,42 TL |
| Çeyrek altın | 11.116,00 TL | 11.255,00 TL |
| Yarım altın | 22.265,00 TL | 22.505,00 TL |
| Tam altın | 44.320,00 TL | 44.860,00 TL |
| 22 ayar bilezik | 6.219,30 TL | 6.450,55 TL |
NTV'nin 18.41 itibarıyla verdiği canlı kapanışa yakın rakamlarda ise gram altın 6.806,86 lira (yüzde 0,79 kayıp), ons altın 4.367,51 dolar, Cumhuriyet altını 45.336,38 lira, çeyrek altın 11.024,79 lira seviyesindeydi. Kapalıçarşı ile ekran fiyatları arasındaki fark, sarrafın koyduğu işçilik ve makas payından kaynaklanıyor; vatandaşın cebinden çıkan rakam her zaman satış sütunundaki.
Altın daha düşer mi?
Kısa vadede topun ağzındaki iki tarih var. Birincisi 11 Eylül Cuma: ABD tüketici enflasyonu (TÜFE) açıklanacak. ÜFE'nin ardından TÜFE de beklentiyi aşarsa faiz artırımı fiyatlaması sertleşir, altın üzerindeki baskı sürer. Tersine, TÜFE ılımlı gelirse bugünkü kaybın bir kısmı hızla geri alınabilir. İkincisi 16 Eylül Fed toplantısı; kararın kendisi kadar Fed'in yıl sonuna dair vereceği sinyal de belirleyici olacak. Kısacası bu hafta altını hareket ettiren şey Kapalıçarşı değil, Washington'dan çıkacak iki rakam.
Gümüşte ne oldu?
Değerli metal cephesinde asıl sert satış gümüşte yaşandı. Ons gümüş yüzde 4'ü aşan kayıpla 64 dolar seviyesine çekildi. Gümüş, sanayi talebine daha duyarlı olduğu için faiz ve büyüme kaygılarında altından daha hızlı geri çekiliyor; son haftalarda altını geride bırakan yükselişin faturası da bugün en çok gümüşe kesildi.
Bir gün önce tablo tam tersiydi: 9 Eylül'de ons altın 4.401 dolara, gram altın 6.860 liraya çıkarak üç günlük düşüş serisini kırmıştı. Yükselişin gerekçesi zayıflayan dolar ve Fed'in faiz indirimine gideceği beklentisiydi. Tek bir veri, 24 saat içinde o beklentiyi de fiyatı da ters yöne çevirdi.
