ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, New York'ta Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu haftasında bir araya gelerek aylardır merakla beklenen Grönland anlaşmasını imzaladı. Konuşulan üçlü görüşmenin sonucu, Arktik'teki güç dengesini yeniden şekillendirecek nitelikte çıktı.
Grönland anlaşması ne zaman ve nerede imzalandı?
Anlaşma, 22 Eylül 2026 Salı günü New York'ta, BM Genel Kurulu için bir araya gelen liderlerin katılımıyla resmileşti. Trump imza töreninde yaptığı konuşmada "Birkaç ABD başkanı Grönland konusunu gündeme getirdi, ancak sadece ben somut adım attım" diyerek anlaşmanın kendisi için taşıdığı önemi vurguladı. Frederiksen ise Danimarka Krallığı'nın "ABD'nin her zaman sözünü tutan bir dostu ve güvenilir bir müttefiki" olduğunu söyledi.
ABD Grönland anlaşmasından karşılığında ne aldı?
Anlaşmaya göre Washington, adadaki askeri varlığını önemli ölçüde genişletme, yeni üsler kurma ve mevcut tesisleri modernize etme yetkisi kazandı. Metnin en dikkat çekici maddesi, ABD'nin Grönland topraklarında "Altın Kubbe" (Golden Dome) adı verilen füze savunma sistemini konuşlandırabilmesi oldu. Bu sistemin, Rusya ve Çin'in son yıllarda Kuzey Kutbu'nda artan askeri hareketliliğine karşı caydırıcı bir kalkan işlevi görmesi hedefleniyor.
Danimarka ve Grönland karşılığında ne kazandı?
Grönland anlaşması, Trump'ın aylar önce dile getirdiği "Grönland'ı ABD toprağı yapma" talebini karşılamıyor. Adanın egemenliği Danimarka Krallığı'nda kalmaya devam ediyor, Grönland'ın kendi kaderini tayin hakkı da metinde ayrıca teyit edildi. Buna karşılık NATO üyesi olmayan hiçbir ülkenin adada askeri tesis kurmasına izin verilmeyecek; yabancı yatırımların denetimi de sıkılaştırılacak.
Grönland bağımsız olursa ne olacak?
Anlaşmanın bir diğer kritik maddesi, adanın ileride bağımsızlığını ilan etmesi ihtimaline karşı hazırlandı. Buna göre Danimarka ve Grönland yönetimleri, olası bağımsızlık sürecinde yeni devletin NATO üyeliğinin devam etmesini garanti altına almakla yükümlü tutuldu.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, imza töreninin ardından yaptığı açıklamada: "Bu, gurur duyduğumuz bir geçmiş ve bu anlaşma bu geleneği sürüyor" dedi.
| Madde | Detay |
|---|---|
| İmza yeri/tarihi | New York, 22 Eylül 2026 |
| İmzacılar | Donald Trump, Mette Frederiksen, Jens-Frederik Nielsen |
| ABD'nin kazanımı | Yeni üsler, mevcut tesislerin modernizasyonu, Altın Kubbe füze kalkanı |
| Danimarka/Grönland'ın kazanımı | Egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkının teyidi, ada NATO dışı ülkelere kapatıldı |
| Bağımsızlık şartı | Yeni devletin NATO üyeliğinin garanti altına alınması |
Trump'ın geçtiğimiz aylarda adayı doğrudan ilhak etme fikrini gündeme getirmesiyle başlayan gerginlik, yaklaşık iki yıl süren diplomatik temasların ardından New York'ta imzalanan bu anlaşmayla yumuşamış görünüyor. Danimarka ve Grönland hükümetleri Grönland anlaşmasını "üç taraf için de kazan-kazan" olarak nitelendirse de adada Washington'un askeri ayak izinin bundan sonra çok daha görünür olacağı şimdiden konuşuluyor.
