ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Körfezi'nde İran'a uygulanan ablukayı delmeye çalıştığını söylediği bir yük gemisini hava saldırısıyla vurdu. Pazar sabahının erken saatlerinde bir haber daha düştü: İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankerinin mayına çarptığını duyurdu. Umman Körfezi'nden Hürmüz Boğazı'na uzanan hat, bir gecede yeniden bölgenin en gergin sahasına döndü.
Umman Körfezi'nde CENTCOM hangi gemiyi vurdu?
CENTCOM'un açıklamasına göre hedef, Saint Kitts ve Nevis bayraklı M/V Huda adlı yük gemisi. Komutanlık, geminin İran limanına uğradıktan sonra bölge sularından ayrılmaya hazırlandığını ve İran ablukasını defalarca ihlal ettiğini öne sürdü. Bir ABD uçağı geminin kıç tarafına hassas güdümlü mühimmatla ateş etti; amaç gemiyi batırmaktan çok hareket kabiliyetini elinden almaktı. Mürettebatın durumu, hasarın boyutu ve yaralı olup olmadığı ise henüz açıklanmadı.
Hürmüz Boğazı'nda iki tanker mayına çarptı mı?
Bunu şimdilik yalnızca İran söylüyor. Devrim Muhafızları Ordusu'nun yazılı açıklamasına göre iki petrol tankeri Hürmüz Boğazı'nda mayına çarptı ve gemilerdeki yangının sürdüğü bildirildi. Tankerlerin adı, bayrağı ve sahibi açıklanmadı; ölü ya da yaralı bilgisi de verilmedi. Olayın saati belirtilmediği gibi, tanker ve mayın iddiasını bağımsız bir kaynak da doğrulamadı. ABD tarafının bu iddiaya yanıtı elimizdeki bilgilerde yer almıyor. Aynı gece Keşm Adası'ndan patlama sesleri geldiği bildirildi; İran basını bu seslerin uyarı atışından kaynaklanmış olabileceğini yazdı. Adadaki gelişmeleri ABD'nin Keşm Adası'ndaki hava savunma sistemini vurduğu haberimizde ve MQ-9 düşürüldü iddiası haberimizde ayrıca anlattık.
İran abluka nedir, kaç gemi etkilendi?
İran ablukası, ABD'nin İran'a yönelik uyguladığını söylediği deniz ablukası. CENTCOM'a göre Temmuz'dan bugüne 147 ticari geminin rotası değiştirildi, 5 ticari geminin de hareket kabiliyeti engellendi. Bu rakamlar tamamen CENTCOM'un kendi açıklaması; bağımsız bir doğrulama yok. Huda'nın bu beş gemiden biri sayılıp sayılmadığı da belirtilmedi.
Umman Körfezi nerede, Hürmüz Boğazı neden önemli?
Umman Körfezi, Arap Denizi'ne açılan ve Hürmüz Boğazı üzerinden Basra Körfezi'ne bağlanan deniz alanı; kıyısında İran, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri ve Pakistan var. Hürmüz Boğazı ise Basra Körfezi'nin tek çıkışı. Körfez ülkelerinin petrolünün büyük bölümü buradan geçtiği için dünya petrol ticaretinin kabaca beşte biri bu dar su yoluna bağlı kabul ediliyor. Boğazda yaşanan her kaza, mayın iddiası ya da saldırı bu yüzden gemi sigortasından petrol piyasasına kadar herkesin radarında.
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişme akaryakıt ve petrol fiyatını etkiler mi?
Bu haber yazılırken doğrulanmış bir fiyat etkisi yok; iki tankerin ve vurulan geminin yük bilgisi de açıklanmadı. Ancak boğazdan geçen ticaretin kesintiye uğrama ihtimali, tanker kazaları ve ablukayla birlikte piyasaların en yakından izlediği başlıklardan biri. Kesinleşen bir veri geldiğinde ayrıca yazacağız.
