İran'ın güneyinde, Hürmüz Boğazı'nın hemen yanındaki Keşm Adası ve çevresinde 7 Kasım Cumartesi'ye karşı gece yarısından sonra peş peşe patlama sesleri duyuldu. Sabaha karşı İran ordusu, adanın üzerinde ABD'ye ait bir MQ-9 insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise 'durum nispeten sakin' diyerek iddiaya yorum yapmadı.
Keşm Adası'nda ne oldu?
Bölgeden gelen bilgilere göre adanın ve yakınındaki Bender Hamir kentinin çevresinde dört şiddetli patlama duyuldu, ardından bölgede savaş uçakları görüldüğü bildirildi. Adada yaşayanların uçak sesi duyduğu ve füzeye benzeyen iki cismin düştüğünü gördüğü aktarıldı. Bu anlatımlar yerel kaynaklara dayanıyor ve bağımsız biçimde doğrulanmış değil. Kayıp ya da hasar rakamı paylaşılmadı.
Hürmüz Boğazı patlama sesleri nereden geldi?
Patlamaların kaynağına dair resmî bir açıklama yok. İran basınına dayandırılan haberlerde, hava savunma sistemlerinin devreye girmiş olabileceği ve silahlı kuvvetlerin boğazdaki gemilere uyarı ateşi açmış olabileceği ihtimalleri sıralanıyor. Bunların hiçbiri teyit edilmedi. Yani Hürmüz'de duyulan sesin sebebi ile MQ-9 açıklaması arasında bir bağ olup olmadığı şu an belli değil.
İran MQ-9 İHA'yı düşürdü mü, ABD ne dedi?
İran ordusunun halkla ilişkiler birimi, hava savunma ağı içindeki gelişmiş sistemlerle bir MQ-9'un hedef alınıp imha edildiğini açıkladı. Bu, İran'ın kendi ağzından çıkan bir iddia; İHA'nın enkazına ya da görüntüsüne dair paylaşılmış bir bilgi elimizde yok. CENTCOM, Keşm Adası'na ilişkin haberlerin farkında olduğunu belirtti, durumun nispeten sakin olduğunu söyledi ve MQ-9 iddiasına yorum yapmadı. ABD'nin Orta Doğu'daki vatandaşlarına güvenlik uyarısı yayımladığı da bildirildi.
Keşm Adası nerede, kime ait?
Keşm Adası İran'a ait ve ülkenin en büyük adası. Basra Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı'nın kuzey girişine yakın duruyor. Boğazdan dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü geçtiği için, haritada küçük görünen bu adanın çevresindeki her patlama haberi gemicilerin ve enerji piyasalarının radarına giriyor.
MQ-9 nedir, neden bu kadar konuşuluyor?
MQ-9 Reaper, ABD'nin keşif ve gerektiğinde silahlı görevlerde kullandığı insansız hava aracı. Kokpiti olmayan uçak yerden kumanda ediliyor ve saatlerce havada kalabildiği için gözetleme operasyonlarında tercih ediliyor. Bir MQ-9'un düşürüldüğü iddiası, bu yüzden her seferinde iki ülke arasındaki gerilimin göstergesi olarak okunuyor.
Hürmüz Boğazı'nda son durum ne?
Son günlerin gelişmelerini daha önce yazmıştık: Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş şartlarını, bir de Trump'ın 'acil plan yok' sözünü ve CENTCOM'un Çarşamba günkü iddiasını. Cumartesi sabahının haberi bu zincire yeni bir halka ekliyor: iki taraf da şimdilik yalnızca açıklama ve sessizlikle karşılık veriyor, elimizdeki bilgilerde kayıp ya da hasar rakamı yok.
