Washington'da Beyaz Saray'daki bir imza töreninde konuşan Donald Trump, Rusya-Ukrayna savaşını bitirebilecek büyük bir anlaşmanın yapılabileceğini söyledi. Trump Rusya Ukrayna anlaşma tartışmasının yalnızca Ukrayna'yla sınırlı kalmayacağını, hatta tüm Avrupa'yı kapsayabileceğini ekledi. Aynı gün Jared Kushner'in Rusya ile Avrupa'nın güvenlik düzenine dair 5 maddelik bir taslak açıkladığı aktarıldı. Moskova'dan da ses gecikmedi.
Trump Rusya Ukrayna anlaşma için ne dedi?
6 Kasım'da Beyaz Saray'da konuşan Trump, önünde büyük ve güzel bir anlaşma olduğunu, bunun herkesi mutlu edeceğini anlattı. Trump Rusya Ukrayna anlaşma konusunda ana fikrini şöyle özetledi: konu yalnız iki ülkeyi değil, kıtanın tamamını ilgilendiriyor. Savaşı “gerçek bir savaş” diye niteleyen Trump, ayda yaklaşık 25 bin kişinin öldüğünü söyledi. Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev'le baş başa görüştüğü de aktarıldı; Trump bu görüşmenin içeriği hakkında ayrıntı vermedi.
Kushner'in 5 maddelik planı nedir?
Kushner'in 5 maddelik planı, Rusya ile Avrupa'nın uzun vadeli güvenlik düzenini yeniden çerçevelemeyi hedefleyen bir taslak. Aktarılana göre başlıklar arasında NATO ile Rusya arasında düzenli güvenlik istişareleri, kriz anında yanlış anlamaları önleyecek güvenilir iletişim kanalları, askerî faaliyetlerde şeffaflık ve güven artırıcı önlemler var. En çok tartışılacak ilke ise şu: Kushner'e atfedilen sözlere göre hiçbir devlet, başka bir ülkenin ittifak tercihleri üzerinde veto hakkına sahip olmayacak. Trump Rusya Ukrayna anlaşma açıklamasının hemen ardından gelen bu taslağın tam metni elimizde yok; yukarıdakiler aktarılan başlıklar.
Kremlin Kushner'in planına ne dedi?
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, “bölünmez güvenlik” ilkesinin Rusya'nın temel talepleri arasında olduğunu söyledi. Moskova'nın bu taleple Ukrayna'nın NATO dışında kalmasını istediği biliniyor; Kushner'e atfedilen veto yasağı ilkesi de tam bu noktada Rusya'nın tutumuyla çelişiyor. Peskov'a atfedilen sözlere göre Avrupa, müzakerelerde kimi temsil edeceğine hâlâ karar veremedi. Yani Trump Rusya Ukrayna anlaşma fikri henüz Kremlin'in itirazlarına ve Avrupa'nın kendi içindeki belirsizliğe çarpıyor.
Rusya Ukrayna Abu Dabi görüşmeleri ne zaman?
Rusya, ABD ve Ukrayna'nın katılacağı üçlü görüşmeler 10-11 Kasım'da, Salı ve Çarşamba günü Abu Dabi'de yapılacak. Putin, Güvenlik Konseyi toplantısında bunu doğruladı, Birleşik Arap Emirlikleri yönetimine Ukrayna krizinin çözümünde ve insani konulardaki katkıları için teşekkür etti. Rus heyetini Putin'in danışmanı Vladimir Medinski yönetecek. Bu görüşmelerin Şubat'tan bu yana ilk üçlü masa olacağı da aktarıldı. Trump Rusya Ukrayna anlaşma görüşmelerinin takvimi de bu toplantıyla netleşiyor.
Trump Rusya Ukrayna anlaşma imzalandı mı?
Hayır. Ortada imzalanmış ya da bağlayıcı bir anlaşma yok. Trump “yapılabilir” dedi, Kushner taslak açıkladı, Peskov ise Rusya'nın temel taleplerini hatırlattı. Anlaşmanın Ukrayna'nın NATO tercihi, Avrupa'nın güvenlik düzeni ve masada kimin oturacağı gibi sorulara nasıl cevap vereceği Abu Dabi'deki görüşmelerle belli olmaya başlayacak.
Savaşın sahadaki son durumunu Harkiv'deki hastane saldırısı ve Kiev ile Jitomir'deki enerji tesisleri haberimizde yazmıştık.
