New York'ta BM Genel Merkezi'nde konuşan Türkiye'nin Genel Sekreter adayı Feridun Sinirlioğlu, seçilirse tarafsız ve bağımsız bir genel sekreter olacağını söyledi. Adayların üye devletlerin sorularını yanıtladığı interaktif diyalog toplantısında ülkesinin temsilcisi olarak değil, aday olarak geldiğini söyleyen Sinirlioğlu'nun konuşması, Güvenlik Konseyi'ndeki eğilim yoklamasının hemen ardından geldi.
Feridun Sinirlioğlu BM'de ne dedi?
Sinirlioğlu, “tarafsız ve bağımsız bir genel sekreter” olacağını vurguladı ve bunun görevin tarifinde zaten yazılı olduğunu söyledi. Kendini bu göreve hazırladığını, gerekli deneyime ve yetkinliğe sahip olduğunu anlattı. Genel sekreteri kurumu yönlendiren tarafsız bir diplomat olarak tanımlayan Sinirlioğlu, reformların üye devletlerce başlatılıp karara bağlanması gerektiğini, genel sekreterin bunun yerine geçemeyeceğini ifade etti. BM'nin vazgeçilmez olduğunu, bu kurumun bir alternatifi bulunmadığını da ekledi.
Feridun Sinirlioğlu kaç oy aldı?
Sinirlioğlu, 5 Kasım'da yapılan eğilim yoklamasında 3 destek, 8 karşı oy aldı; 4 üye çekimser kaldı. Bu, Sinirlioğlu'nun dahil olduğu ilk yoklamaydı; Türkiye adaylığını 1 Kasım'da duyurmuştu. 3 destek oyuyla sekiz aday arasında altıncı sırada kaldı. Listenin başında 12 destek oyuyla Kosta Rikalı Rebeca Grynspan var. Onu 9 oyla Arjantinli Rafael Grossi, 8 oyla Guyanalı Carolyn Rodrigues Birkett ve 7 oyla Birleşik Arap Emirlikleri adayı Lana Nusseibeh izledi.
BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?
Bir adayın genel sekreter olarak önerilebilmesi için Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesinden en az 9'unun olumlu oyu gerekiyor ve beş daimi üyeden hiçbirinin veto kullanmaması şart. Konsey önerisi sonrasında atama Genel Kurul'da tamamlanıyor. Eğilim yoklamaları ise bağlayıcı değil; adayların Konsey'deki desteğini ve uzlaşma ihtimalini ölçmeye yarıyor. Yani Sinirlioğlu'nun aldığı 3 oy yarışın bittiği anlamına gelmiyor ama 9 oy eşiğinin uzağında olduğunu gösteriyor.
Feridun Sinirlioğlu kimdir?
Sinirlioğlu, kariyer diplomat kimliğiyle tanınıyor. Türkiye'nin eski BM Daimi Temsilcisi ve 2015'te kısa bir dönem Dışişleri Bakanlığı yapmış bir isim. BM Genel Sekreter adayı olarak sunduğu çizgi, devletlerin iradesine dayalı, tarafsız bir genel sekreterlik. Bu söylemin sahadaki karşılığını, önümüzdeki yoklamalarda Konsey üyelerinin tutumu gösterecek.
Sinirlioğlu'nun adaylığı neden önemli?
Türkiye'nin BM Genel Sekreterliği için aday göstermesi, ülkenin uluslararası sahadaki ağırlığını sınadığı bir hamle. Konuşmasında kendisini bir ülkenin değil, kurumun adayı olarak sunan Sinirlioğlu, tarafsızlık vurgusunu bu yüzden öne çıkardı. Feridun Sinirlioğlu'nun yarışta ne kadar yol alacağı, ilk yoklamadaki 3 destek oyunun üzerine çıkıp çıkamayacağına ve Konsey üyelerinin tutumuna bağlı.
Bir sonraki yoklamada ne olacak?
Eğilim yoklamalarının yeni turlarında adayların destek ve karşı oyları değişebiliyor; bu süreçte bazı adaylar çekilebiliyor, bazıları öne çıkıyor. Sinirlioğlu için yeni bir yoklama tarihi elimizdeki bilgilerde yok. Türkiye'nin adayının yarışta kalıp kalmayacağı ve destek sayısını artırıp artıramayacağı ise bu turlarda belli olacak.
