28 Şubat 2026'da başlayan savaş 192. gününe girdi ve cephe artık karadan denize kaydı. Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısı savaş öncesi günde 130 iken cumartesi günü 2'ye düştü. Brent petrol 8 Eylül'de 97,54 dolara, gün içinde 99,46 dolara çıktı — yedi haftanın en yükseği.
Son 48 saatte ne oldu?
- 5 Eylül: Devrim Muhafızları bir ABD uçak gemisine ve güdümlü füze muhribine balistik füze attı. CENTCOM her iki geminin manevrayla kurtulduğunu, personelin zarar görmediğini açıkladı.
- 5 Eylül, karşılık: ABD savaş uçakları ve insansız hava araçları üç İran ham petrol tankerini vurdu. Bunlardan M/T Downy, İran'ın ihracatının bel kemiği olan Harg Adası açıklarındaydı.
- 6 Eylül: Devrim Muhafızları Donanması, "izinsiz rota" kullandığını öne sürdüğü üç petrol tankerine ve üç ABD bağlantılı gemiye saldırdığını duyurdu.
- 8 Eylül: Husiler Suudi Arabistan'da Abha Havalimanı'nı, Kral Halid hava üssünü ve Aramco tesislerini vurdu; en az 73 kişi yaralandı.
Hürmüz neden bu kadar önemli?
Savaş öncesi bu boğazdan günde yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyordu. Bu, dünyanın deniz yoluyla taşınan petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık beşte biri demek. Çin petrolünün üçte birini buradan alıyor. Yani boğazda atılan tek bir füze, Rotterdam'daki de Şanghay'daki de fiyatı aynı gün değiştiriyor.
Gemiler neden geçmiyor?
İran boğazı 2 Mart 2026'da resmen kapattığını açıkladı, ardından üzerinde "egemenlik" iddiasında bulundu. 17 Nisan'da geçici bir açılım oldu, 8 Temmuz'da ateşkesin çökmesiyle saldırılar yeniden başladı. Bugün on günlük ortalama 13 gemi. Mart-Ağustos arasında ticari gemilere yönelik 67 belgelenmiş saldırı yaşandı; 20 denizci öldü, 35'i yaralandı.
Sigorta ne oldu?
Savaş öncesi Hürmüz geçişinde savaş riski sigortası gemi değerinin binde 1,25'iydi. Mart başında binde 2-4 aralığına çıktı. Çok büyük ham petrol taşıyıcıları için bu, tek geçiş başına yaklaşık çeyrek milyon dolar ek maliyet demek. Armatörün hesabı basit: yükü taşımanın primi, taşımamanın kaybından pahalı hale geldi.
İran'ı şu anda kim yönetiyor?
Dinî lider Mojtaba Hamaney. Babası Ali Hamaney savaşın ilk günü, 28 Şubat 2026'da Tahran'daki makam külliyesine düzenlenen saldırıda öldürüldü; İran ölümü 1 Mart'ta doğruladı ve 40 günlük ulusal yas ilan etti. Mojtaba Hamaney, 88 üyeli Uzmanlar Meclisi'nde yaklaşık 59 oyla seçilip 8 Mart'ta göreve başladı. Cumhurbaşkanı hâlâ Mesud Pezeşkiyan, Devrim Muhafızları'nın başında Ahmed Vahidi var.
Türkiye'ye faturası ne?
Savaşın Türkiye'de enflasyona doğrudan ve dolaylı etkisi yaklaşık 7 puan olarak hesaplanıyor; yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4'e yükseltildi. Yıllık enerji ithalatı beklentisi 71 milyar dolara çıkarıldı. OECD, Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini yüzde 3,3'ten yüzde 3,1'e indirdi.
Türkiye savaşın neresinde?
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türkiye'nin taraf olmadığı çatışmalarda hava sahası dahil hiçbir unsurunun operasyonel olarak kullandırılmadığını açıkladı. İran'la 530 kilometrelik sınırın 380 kilometresine beton duvar çekildi. 4 Mart 2026'da İran'dan atılıp Irak ve Suriye hava sahasından geçerek Türkiye'ye yönelen bir balistik füze, NATO'nun Doğu Akdeniz'deki hava savunma sistemlerince imha edilmişti.
Sırada ne var?
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, 6 Eylül'de Hürmüz'ün dışında Körfez'in bir bölümünü de kapsayan yeni bir "kısıtlı bölge" ilan edileceğini söyledi. Diğer yandan Donald Trump, 4 Eylül'de İran'ın yeraltı nükleer tesisi Kuh-e Kolang Gaz La'nın "çok yakında" vurulabileceğini açıkladı.
