Irak'ta Sincar'ın kontrolü el değiştirdi. Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin askerî yetkilisi, dağ çevresindeki mevzilerin Irak ordusuna ve federal güvenlik birimlerine devredildiğini duyurdu. PKK Sincar'dan çekildi, silahların devlet kontrolünde toplanması için çalışma sürüyor. Yazılı açıklama 28 Ekim Çarşamba günü saat 13.39'da geldi.
Sincar kimin kontrolünde?
Bölgenin güvenlik dosyası artık Irak federal hükümetinin ve federal güvenlik komutanlıklarının elinde. Bağdat'ın açıklamasında bölgedeki güvenlik yetkisinin yalnızca merkezî yönetime ait olduğu vurgulandı. Açıklamada devlet otoritesinin ve hukukun üstünlüğünün sağlanması öncelik olarak sıralandı. Haberlerde bu devir, PKK'nın Sincar uzantısı sayılan YBŞ'den (Şengal Direniş Birlikleri) mevzilerin alınması şeklinde aktarıldı. Çekilmenin tam kapsamı farklı anlatılıyor.
Sincar bölgesi nerede?
Bölge, Irak'ın kuzeybatısında, Ninova vilayetinde, Suriye sınırına yakın dağlık bir yer. Ezidilerin tarihî yurdu olan bu bölge, 2014'te DEAŞ'ın saldırısıyla ağır bir yıkım yaşadı, on binlerce kişi evinden oldu. Saldırıda çok sayıda Ezidi öldürüldü ya da kaçırıldı, binlerce kişi canını kurtarmak için dağa sığındı; BM soruşturmacıları yaşananı soykırım olarak nitelendirmişti. Bazı haberlerde Irak ordusunun merkezî kontrolü bölgede yaklaşık 12 yıl sonra yeniden kurduğu vurgulandı. Sonraki yıllarda bölgede PKK bağlantılı YBŞ'nin silahlı varlığı hem Ankara'nın hem Bağdat'ın gündeminde kaldı. Türkiye bu yapıyı güvenlik tehdidi olarak görüyordu. PKK'nın 2025'te fesih kararı açıklamasının ardından bu devir, Irak cephesindeki en somut adımlardan biri olarak izleniyor.
Sincar son dakika: 4 bin YBŞ üyesine ne olacak?
Yaklaşık 4 bin YBŞ üyesinin, aralarında kadınların da bulunduğu bir grubun, Irak İçişleri Bakanlığı ve Haşdi Şabi bünyesine alınması öngörülüyor. Hükümet ayrıca bölgenin yeniden inşası, zarar gören ailelere tazminat ödenmesi ve kamplarda yaşayan yerinden edilmişlerin dönüşünün kolaylaştırılması için yerel yönetimle birlikte çalıştığını söyledi. Yasal çerçevede yerel yönetim seçimi de hedefler arasında. Bağdat, bu adımların Irak'ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumaya hizmet ettiğini savunuyor. Açıklamaya göre süreç Başbakan Ali ez-Zeydi'nin talimatıyla yürüyor ve silahlı grupların tek tek devlet çatısı altına alınmasını amaçlıyor. Bazı yayın organlarının haberine göre açıklama, Kürdistan Bölgesel Yönetimi İçişleri Bakanlığı'nın bölgedeki düzenlemelere yönelik daha önceki eleştirilerine de cevap niteliği taşıyor; Bağdat güvenlik ve idare sorunlarının ulusal çıkarlar ve yasalar doğrultusunda çözülebileceğini belirtti.
Terörsüz bölge hedefi ne anlama geliyor?
Basına yansıyan bilgilere göre Türkiye Milli Savunma Bakanlığı (MSB), bölgedeki gelişmeyi terörsüz bölge hedefi açısından olumlu bir adım olarak değerlendirdi. MSB'ye göre bölgede devlet otoritesinin güçlenmesi ve normalleşme, terör örgütlerinden arındırılmış kalıcı bir barış ve istikrar ortamına giden yolda önemli gelişmeler. Süreç, ilgili kurumlarla koordineli biçimde yakından izleniyor. Ankara için bu bölge, PKK'nın Irak'taki varlığının sona ermesi beklentisinin sınandığı başlıklardan biri; terörsüz bölge vurgusu da bu yüzden MSB'nin açıklamasında öne çıktı.
Sincar'da bundan sonra ne olacak?
Önümüzdeki dönemde ilk sınav, YBŞ mensuplarının Irak güvenlik yapısına nasıl dahil edileceği ve silahların gerçekten devlet denetiminde toplanıp toplanmadığı olacak. Irak yönetimi, bölgedeki güvenlik dosyasının federal hükümetin münhasır yetkisinde olduğunu açıkça yazdı. Yeniden inşa, tazminat ve yerinden edilenlerin dönüşü ise çekilmeden çok daha uzun sürecek işler. Bölgede kontrolün ordu elinde olması bu işlerin ilk şartı; ama asıl ölçü, kamplardaki ailelerin evlerine ne zaman dönebileceği.
