İran, dünya enerji ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nda yeni bir adım atıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, boğazın çevresinde kısıtlı bir alan ilan edeceklerini duyurdu.
İran tam olarak ne açıkladı?
Rızai bir televizyon programında, "Yakında Hürmüz Boğazı çevresinde kısıtlı bir alan ilan edeceğiz" dedi. Bu alanın, ABD'nin deniz ablukası uyguladığı bölgeden başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ni kapsayacağını belirtti.
İzinsiz giren gemilere ne olacak?
Rızai, ilan edilecek alana "izinsiz" giren her geminin İran tarafından kara listeye alınacağı uyarısında bulundu. Ülkesinin boğazda uyguladığı önlemleri sıkılaştıracağını, bu sıkı önlemlerin füze saldırılarından daha fazla etki yaratacağını söyledi.
Umman ile anlaşma ne anlama geliyor?
Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışının İran'ın kontrolünde olan yeni bir koridorla ilgili anlaşmanın önümüzdeki günlerde imzalanacağını açıkladı. Bu, boğazdan geçişin fiilen yeni bir düzene bağlanması demek.
Boğaz açık kalacak mı?
Rızai bunu bir şarta bağladı: "Hürmüz Boğazı'nın açık kalması taahhüdünü ABD'lilerin saldırı ve sabotaj düzenlememesi hâlinde veririz."
Sahada ne oluyor?
İran tarafı, 48 saat önce ilk kez gemisavar füzesini bir ABD savaş gemisi üzerinde test ettiğini öne sürdü. Devrim Muhafızları ise Hürmüz'de İran kontrolündeki bölgeye girmeye çalışan ABD ordusuna ait bir insansız deniz aracını hedef aldığını duyurmuştu.
Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli?
Basra Körfezi'ni açık denize bağlayan tek çıkış burası. En dar yerinde yaklaşık 33 kilometre genişliğinde ve dünya deniz yoluyla taşınan petrolün büyük bölümü bu koridordan geçiyor. Boğazdaki bir kısıtlama, tankerlerin rotasını değil doğrudan petrol fiyatını etkiliyor; sigorta primleri yükseliyor, navlun artıyor, fatura sonunda tüketiciye çıkıyor.
Türkiye'yi nasıl etkiler?
Türkiye enerjide ithalata bağımlı bir ülke. Hürmüz'de yaşanacak bir tıkanma, ham petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı iter; bu da akaryakıt ve elektrik maliyetleri üzerinden enflasyona doğrudan yansır. Bu yüzden boğazdaki her açıklama, Ankara'da ekonomi masasında da okunuyor.
