İstanbul bugün, 23 Ekim Cuma günü, yoğun bir diplomasi trafiğine sahne oluyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde R4 ve E3 ülkelerinin dışişleri bakanları ilk kez aynı toplantıda bir araya geliyor. Türkiye'nin girişimiyle düzenlenen R4 E3 İstanbul toplantısına toplam yedi ülke katılıyor. Masada Gazze'den Hürmüz Boğazı'na, Yemen'den Rusya-Ukrayna savaşına uzanan geniş bir gündem var. Toplantının saatine ve ayrıntılı programına dair kesin bir bilgi paylaşılmadı.
R4 E3 İstanbul toplantısı hangi ülkeler katılıyor?
R4'ü Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan oluşturuyor; E3 ise Almanya, Fransa ve İngiltere'den meydana geliyor. Yani İstanbul'daki toplantıda ev sahibi Hakan Fidan'ın yanı sıra Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, Fransa ve İngiltere'nin dışişleri bakanları yer alıyor. Bölgesel dörtlü ile üç Avrupa ülkesinin bu formatta ilk kez toplanması, R4 E3 İstanbul toplantısını 7 bakanlı zirve olarak öne çıkarıyor. Yedi bakanın aynı masada buluşması, toplantıyı öne çıkaran başlıca özellik.
R4 E3 İstanbul toplantısının gündeminde neler var?
Gündemin başında Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşım güvenliği, Yemen'deki gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi geliyor. Toplantı öncesi aktarılan bilgilere göre R4 E3 İstanbul toplantısında İran merkezli gelişmeler, Husilerin saldırıları, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'nın güvenliği ile Mekke Savunma İttifakı çerçevesindeki iş birliği de konuşulacak. Mekke Savunma Anlaşması'nın metnine dair ayrıntılar için daha önce yazdığımız habere göz atılabilir.
Hakan Fidan toplantıda hangi mesajları verecek?
Fidan'ın, bölge güvenliğinin bölge ülkelerinin sorumluluk almasıyla sağlanabileceğini vurgulaması bekleniyor. Aktarılanlara göre Fidan, İsrail'in Filistin'deki işgalinin ve yasa dışı yerleşim genişlemesinin Orta Doğu'daki gerilimin temel kaynaklarından olduğunu söyleyecek. Seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının önemini anlatacak, bölgedeki çatışmalarda diplomatik çözümlere destek vermeye hazır olduklarını yineleyecek. ABD-İran geriliminde askeri yaklaşımların geniş çaplı bir çatışmayı tetikleme riski taşıdığını, Husi saldırıları karşısında Suudi Arabistan'ın yanında durduklarını da dile getirmesi bekleniyor. Bu başlıklar, R4 E3 İstanbul toplantısının hangi çizgide ilerleyebileceğine dair bir fikir veriyor.
R4 E3 toplantısında Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz ele alınacak mı?
Toplantının gündeminde deniz ulaşımının güvenliği var. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki gelişmeler, bölgeden geçen deniz trafiğini ilgilendiren başlıklar. Seyrüsefer özgürlüğü ile Babülmendep Boğazı'nın güvenliği de bu başlıklar arasında yer alıyor. R4 E3 İstanbul toplantısının bu konuda somut bir karar alıp almayacağı ise henüz açıklanmadı.
R4 E3 İstanbul toplantısı ne zaman, saat kaçta?
Toplantı bugün, 23 Ekim 2026 Cuma günü yapılıyor; saati henüz açıklanmadı. Önemi, R4 ve E3 ülkelerinin ilk kez bu formatta bir araya gelmesinden ve gündemin birçok krizi aynı anda kapsamasından geliyor. Toplantı sonunda ortak bildiri ya da sonuç belgesi yayımlanıp yayımlanmayacağına dair bir açıklama yapılmadı. Yedi ülkenin bakanlarının R4 E3 İstanbul toplantısında basına açık bir bölüm olup olmayacağı da netleşmedi; bu bilgiler Dışişleri Bakanlığı'nın duyurusuyla belli olacak.
— Necip Fazıl Kısakürek
