Kahire'nin doğusundaki Mısır Askeri Akademisi'nin mezuniyet töreninde kürsüye çıkan Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi, Körfez'de bugün en çok konuşulacak cümleyi kurdu: Suudi Arabistan'ın güvenliğine uzanacak her tehdide karşı Mısır "her türlü adımı" atacak. Sisi'nin sözü, Husi saldırılarının Riyad'ı vurduğu ve Mekke Savunma Anlaşması'nın tartışıldığı günlerde geldi. Aynı konuşmada Sisi, 2030 tarihini de masaya koydu.
Sisi Suudi Arabistan için ne dedi?
Sisi kürsüde Mısır ile Suudi Arabistan'ı Arap ve İslam dünyasının kalbi diye tanımladı; krallığın güvenliğine ve sınırlarına yönelik hiçbir tehdidi kabul etmeyeceklerini söyledi. "Suudi Arabistan'ı korumak için her türlü adımı atacağız" diyen Mısır Cumhurbaşkanı, Kral Selman bin Abdulaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın yönlendirmesi doğrultusunda Riyad'ın isteyeceği her adıma hazır olduklarını belirtti. Gerekirse yetki vermesi için Mısır Parlamentosu'nu acil toplantıya çağıracağını da ekledi. Sisi ayrıca Mısır, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin ulusal güvenliğinin birbirine bağlı olduğunu vurguladı.
Sisi 2013'te Körfez'in desteğine neden teşekkür etti?
Konuşmanın ikinci ayağı geçmişe döndü. Abdülfettah Sisi, Mısır'ın 2013'te karşılaştığı süreçte başta Suudi Arabistan olmak üzere Körfez ülkelerinden gördüğü desteği hatırlattı ve bunun için teşekkür etti. O yıl Mısır'da Muhammed Mursi yönetimi askerî müdahaleyle sona ermiş, Sisi 2014'te cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmıştı. Konuşmada geçmişteki bu destek ile bugünkü güvenlik taahhüdü art arda sıralandı: Körfez Mısır'ın yanında durmuştu, şimdi sıra Mısır'daydı.
Sisi'nin görev süresi 2030'da mı bitiyor, anayasa değişecek mi?
Sosyal medyada bir süredir 2027'de anayasanın değiştirilerek Sisi'nin yeni bir dönem için aday olabileceği iddiaları dolaşıyordu. Mısır Cumhurbaşkanı bu iddiaya konuşmanın içinde yanıt verdi: anayasada değişiklik yapılmayacak. "Devlet başkanlığı görev sürem 2030'da sona erecek. Bu, kesinleşmiş bir konudur" diyen Sisi'nin mevcut anayasaya göre 2030'dan sonra yeniden aday olması mümkün değil. Sisi 2014'te seçilmiş, 2019'daki anayasa değişikliğiyle başkanlık dönemi dört yıldan altı yıla çıkarılmıştı.
Mısır Dışişleri Bakanı Suudi Arabistan için ne diyor?
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati de aynı çizgide. Abdulati'nin 13 Ekim'de, Suudi Arabistan'ın ulusal güvenliğini Mısır'ın ve Arap dünyasının ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olarak tanımladığı; Riyad'ın talep edeceği her desteği vermeye hazır olduklarını söylediği aktarılmıştı. Yani Kahire'de hem cumhurbaşkanı hem dışişleri bakanı, Suudi Arabistan için aynı çizgide konuşuyor: güvenlik ortak, destek talebe bağlı.
Mısır'ın Suudi Arabistan sözü bölge için ne anlama geliyor?
Sisi'nin konuşmasında aktarılan bölümlerde bir asker sayısı, bir tarih ya da Riyad'dan gelmiş resmî bir yardım talebi yer almıyor. Söz, "talep edilirse" kaydıyla verilmiş bir hazırlık beyanı. Bağlamı Yemen'den gelen saldırılar oluşturuyor: Husi saldırıları Suudi Arabistan'ı hedef aldıktan sonra krallığa destek mesajları peş peşe geldi. Türkiye tarafında Milli Savunma Bakanlığı, Suudi Arabistan'a olası askerî katkının önce Mekke Savunma Anlaşması'nın TBMM'de uygun bulunmasına, ardından yetkilendirmelerin tamamlanmasına bağlı olduğunu açıklamıştı. Mısır'ın taahhüdü ise Sisi'nin sözüne göre Parlamento'nun acil toplanıp yetki vermesi basamağından geçecek.
Mısır'ın ağırlığı da bu denklemde ayrı bir yer tutuyor: Kahire, Arap dünyasının en kalabalık ordularından birine sahip. Sisi'nin açıklaması Ankara, İslamabad ve Riyad'ın konuştuğu savunma başlığına Kahire'nin de dahil olduğunu gösteren yeni bir işaret olarak kayda geçti. Resmî bir ittifak ya da asker sevki kararı ise henüz yok.
