Kazakistan'da Hazar Denizi kıyısındaki “Hazar Korganı-2026” tatbikatında 14 askerin dalgalara kapılıp can vermesinin üzerinden 13 gün geçti ve soruşturma şimdi Deniz Kuvvetleri'nin en tepesine dayandı. Facia 24 Eylül Perşembe günü Mangistau bölgesinde yaşandı: 17 asker denize sürüklendi, yalnızca 3'ü kurtarılabildi.
Kazakistan'daki Hazar tatbikatında ne oldu?
Tatbikat sürerken hava birden bozuldu, rüzgâr sertleşti ve dalgalar askerleri denize çekti. Denize sürüklenen 17 askerin 14'ü kurtarılamadı; kurtarılan 3 kişiden birinin hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Bazı yayın organları, askerlerin Hazar kıyısında bir devriye botundan karaya çıkarken dalgalara yakalandığını aktardı.
Hazar Korganı-2026 tatbikatı nerede yapıldı?
Tatbikat, Kazakistan'ın Hazar Denizi'ndeki sektöründe, ülkenin batısındaki Mangistau bölgesi kıyısında yürütülüyordu. Katılan birliklerin sayısı ve tatbikatın senaryosu elimizdeki bilgilerde yer almıyor.
Kanat Niyazbekov kimdir?
Niyazbekov, Ağustos 2025'te Kazakistan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na getirildi ve görevde bir yılı biraz aşkın kaldı. Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev onu 3 Ekim'de görevden aldı. Yani komutan, facianın 9 gün sonrasında koltuğunu kaybetti.
Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı için mahkeme ne karar verdi?
Mahkeme, Kanat Niyazbekov'un tutuklanmasına karar verdi. Eski komutan önce gözaltına alındı, ardından mahkeme kararıyla tutuklandı. Hakkındaki suçlama görevi ihmal. Genel olarak bu suçlama, bir yetkilinin görevini gereği gibi yapmaması yüzünden ağır sonuç doğmasını kapsıyor. Niyazbekov için öngörülen ceza ya da tutukluluk süresi bildirilmedi.
Tatbikat faciasında başka kimler gözaltına alındı?
Facianın ertesi günü, 25 Eylül'de 5 yetkili gözaltına alınmıştı. Gözaltındakiler arasında Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanı ve Birinci Komutan Yardımcısı, iki askerî birlik komutanı, bir deniz piyade bölüğü komutanı ve olaya karışan botun komutanı var. Kazakistan makamları 5 ismin ihmal ve seyir kurallarını ihlal şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu. Soruşturma, olay yerindeki bot komutanından başlayıp komutanlığın en üst kademesine kadar çıktı: önce botun ve birliklerin komutanları ile Kurmay Başkanı, sonra komutanın kendisi.
Kazakistan'daki tatbikat faciası hangi sırayla ilerledi?
- 24 Eylül Perşembe: Tatbikatta 17 asker denize sürüklendi, 14'ü öldü.
- 25 Eylül: 5 yetkili ihmal şüphesiyle gözaltına alındı.
- 3 Ekim: Tokayev, Deniz Kuvvetleri Komutanı Kanat Niyazbekov'u görevden aldı.
- Ardından: Niyazbekov mahkeme kararıyla tutuklandı.
Soruşturma neyi inceliyor?
Soruşturma ekibi tatbikatın nasıl planlandığına, güvenlik kurallarına uyulup uyulmadığına, hava durumunun doğru değerlendirilip değerlendirilmediğine ve sorumluların aldığı kararlara bakıyor. Botun teknik durumu da incelenen başlıklar arasında. Kazakistan'daki tatbikat soruşturması sürüyor; ek gözaltı ya da tutuklama olup olmayacağı belli değil.
Tokayev asker ölümleri için daha önce ne demişti?
Bazı yayın organlarının aktardığına göre Tokayev bu yılın başında, barış zamanında askerlerin ölmesinin kabul edilemez olduğunu söylemiş, savunma bakanlığı yönetimini disiplin ve eğitim eksikliği nedeniyle eleştirmişti. Hazar'daki facianın ardından Kazakistan'da hem gözaltılar hem de komutanın görevden alınıp tutuklanması art arda geldi.
