Kazakistan'da ANKA dönemi başlıyor. TUSAŞ'ın geliştirdiği ANKA İHA'lar ilk kez Türkiye'nin dışında, Kazakistan'da üretilecek. İki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliği kapsamında yürütülen çalışmalar ANKA'nın ortak üretimini, bakımını ve onarımını kapsıyor. Bu adım, TUSAŞ ANKA üretiminin Türkiye sınırları dışında ilk kez bir ülkede yer bulması anlamına geliyor.
ANKA Kazakistan'da ne zaman üretilmeye başlanacak?
Kesin bir üretim tarihi açıklanmadı. Sözleşme tarihi, üretilecek ANKA adedi ve bedel de kamuoyuna duyurulmuş değil. Bilinen şu: Mayıs ayında ANKA insansız hava araçlarının üretimi ve bakımı için bir ortak girişim kuruldu, taraflar karşılıklı saha ziyaretleri yapıyor ve fizibilite çalışmaları sürüyor. Yani “ANKA Kazakistan'da üretilecek” cümlesi şimdilik bir karar ve hazırlık aşamasını anlatıyor; fabrikadan çıkacak ilk uçağın tarihi ortada yok. Takvim netleşmediği için TUSAŞ ANKA'nın Kazakistan'daki ilk üretiminin ne zaman başlayacağı da bilinmiyor.
ANKA İHA'yı kim üretiyor, Kazakistan'daki ortak kim?
ANKA'nın sahibi Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, yani TUSAŞ. Kazakistan tarafında ise Kazakhstan Engineering ve ülkedeki 406 No'lu Sivil Uçak Tamir Fabrikası öne çıkıyor. TUSAŞ ile 406 No'lu fabrika arasındaki ortaklık TA-406 adıyla anılıyor. Üretim ile bakım-onarım işinin bu ortaklık üzerinden yürütüleceği belirtiliyor. Tesisin Kazakistan'daki tam adresine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
TA-406 ortak girişimi ne iş yapacak?
Girişimin kapsamı üç kalemde toplanıyor: ANKA'nın üretimi, bakımı ve onarımı. Bakım-onarım hattının yerinde kurulması, bir İHA filosunda arızalı ya da periyodik bakım zamanı gelmiş uçağın üretici ülkeye geri gönderilmesi ihtiyacını azaltan klasik bir kolaylık. Kazakistan'daki TUSAŞ ANKA kullanımı için bu, hem servis hem de yedek parça tarafında daha kısa bir yol demek. Üretim kısmının hangi ölçekte ve hangi aşamalarla yapılacağı ise henüz anlatılmadı.
TUSAŞ ANKA nedir, kim geliştirdi?
ANKA, TUSAŞ'ın geliştirdiği bir insansız hava aracı. Haberde ilk uçuş tarihi ve teknik özellikler yer almıyor. “ANKA İHA kim üretiyor?” sorusunun cevabı ise net: TUSAŞ. Kazakistan'daki TUSAŞ ANKA hattı da bu çatının yurt dışına uzanan ilk kolu olacak.
Türkiye ile Kazakistan'ın savunma iş birliği ne anlama geliyor?
ANKA'nın Türkiye dışında ilk kez Kazakistan'da üretilecek olması, iki ülkenin ilişkisinin ortak üretim ve bakım zincirine uzandığını gösteriyor. Ortak girişim ve bakım-onarım kalemleri bu bağın yalnızca alım satımla sınırlı kalmayacağını ortaya koyuyor. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev'in son günlerde Ankara'daki ziyareti de iki ülkenin yakın temasını hatırlatıyor.
ANKA Kazakistan'da üretilirse ne değişir?
Gündelik hayatta doğrudan bir değişiklik henüz yok. Haber, TUSAŞ ANKA'nın yurt dışındaki üretim planının ilk somut adımını gösteriyor; sözleşme, adet ve bedel netleşince bu hattın ölçeği de belli olacak.
