Rum yönetiminin lideri Nikos Hristodulidis, İngiltere'nin adadaki egemen askerî üslerinin statüsünün yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. Bir İngiliz gazetesine verdiği ve pazar günü yayımlanan röportajda Hristodulidis İngiliz üsleri için “sömürgeci miras” ifadesini kullandı. Röportaj Rum Başkanlık Sarayı'nda yapıldı. Açıklama, adadaki İngiliz üslerinin statüsünü yeniden gündeme getirdi.
Hristodulidis İngiliz üsleri için ne dedi?
Hristodulidis İngiliz üslerinin sömürgeci mirasına son verilmesini istedi. Akrotiri ve Dikelya üslerinin mevcut statüsünün gözden geçirilmesinin artık kaçınılmaz olduğunu söyledi. Hristodulidis, çağrısının İngiliz karşıtı biçimde okunmaması gerektiğini vurguladı. İki ülke arasındaki ilişkilerin 1960'lardan bu yana köklü biçimde değiştiğini de ekledi. Ona göre mesele bir kopuş değil, bugünkü ilişkiye uygun bir düzenleme.
Hristodulidis İngiliz üsleri çağrısına Londra'dan yanıt geldi mi?
Hristodulidis'e göre İngiliz hükümeti bu konuşmaya kapıyı kapatmış değil. Birden fazla seçeneğin masada olduğunu söyleyen Hristodulidis, Londra'ya saygısı nedeniyle bu seçenekleri kamuoyunda tartışmayacağını belirtti. Üslerin ne olacağına dair somut bir öneri ya da takvim açıklanmış değil. Londra'dan bu açıklamaya dair bir yanıt henüz bulunamadı; İngiltere'nin tutumu şimdilik yalnızca Hristodulidis'in anlatımıyla biliniyor.
Kıbrıs İngiliz üsleri nerede?
Kıbrıs İngiliz üsleri adanın güneyinde, Akrotiri ve Dikelya bölgelerinde. Akrotiri Limasol yakınlarında, Dikelya ise Larnaka'nın doğusunda yer alıyor. Birleşik Krallık bu iki bölgeyi egemen üs olarak elinde tutuyor; yani burası Rum yönetiminin değil İngiltere'nin egemenlik alanı sayılıyor. Akrotiri'deki hava üssü bölgedeki İngiliz askerî faaliyetlerinde kullanılıyor. Hristodulidis'in “statü” dediği şey de tam olarak bu iki bölgenin hukuki durumu.
Kıbrıs İngiliz üsleri neden var?
Üsler, 1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti kurulurken yapılan düzenlemenin sonucu olarak orada. Adanın bağımsızlığıyla birlikte Birleşik Krallık iki bölgeyi egemen üs olarak elinde tuttu. Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık adadaki garantörlük yapısında yer alıyor. Hristodulidis İngiliz üsleri için “sömürgeci miras” dediği şey işte bu düzenin devamı. Kaynaklarda statü değişikliğinin nasıl bir sonuç doğuracağına dair bir bilgi yok; ortada yalnızca statünün yeniden ele alınması çağrısı var.
Nikos Hristodulidis kimdir?
Nikos Hristodulidis, 2023'ten beri Güney Kıbrıs Rum yönetiminin lideri. Bu görevden önce Dışişleri Bakanlığı yapmıştı. Röportajda İngiliz üslerine karşı sert bir dil kullanmaktan kaçındı, ama “sömürgeci miras” ifadesinden de geri adım atmadı. Statü değişikliğini Londra ile yürütülecek bir görüşme konusu olarak sundu; bunun bir kopuş değil, ilişkilerin bugünkü haline uyarlanması olduğunu anlattı.
Hristodulidis İngiliz üsleri konusunda başka neler söyledi?
Hristodulidis, İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilere ve bölgedeki jeopolitik dengelere de değindi. Üslerin statüsünü bu geniş çerçevenin bir parçası olarak sundu. Açıklama, Güney Kıbrıs Rum yönetiminin Londra ile ilişkisinde üslerin statüsünü açıkça gündeme getirmesi bakımından dikkat çekiyor; ama çağrının ardından atılacak adımlar henüz ortaya konmuş değil. Şu an net olan şey, bir çağrı yapıldığı ve bunun karşılığında henüz somut bir adım bulunmadığı.
