KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis, Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda yaptıkları üçlü görüşmede KKTC ile Rum tarafı arasında yeni sınır kapıları açılması konusunda anlaştı. Akıncılar-Limya ve Gemikonağı-Kambos geçişlerinin birlikte açılması kararlaştırıldı. Erhürman görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, ayrıntısını vermediği “oyun değiştirici” bir öneri sunduklarını söyledi.
Kıbrıs'ta yeni sınır kapıları nerede açılacak?
Yeni geçişler Akıncılar-Limya ve Gemikonağı-Kambos hatlarında olacak. Görüşme 9 Kasım'da, BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar'ın katılımıyla yapıldı. Erhürman ile Hristodulidis iki kapının eş zamanlı açılmasında uzlaştı. Kapıların hangi tarihte hizmete gireceği açıklanmadı; yani bugün itibarıyla KKTC'de yeni sınır kapıları için bir açılış takvimi yok.
KKTC ile Rum Yönetimi hangi konularda anlaştı?
Kapılar, görüşmeden çıkan uzlaşıların yalnızca biri. Erhürman, uzlaşılan önerilerin kendi güven artırıcı önlemler paketinden çıktığını söyledi. Anlaşılan başlıklar şöyle:
- Ortak bir afet müdahale mekanizması kurulacak.
- Kültürel mirasa ilişkin veriler, Kültürel Miras Teknik Komitesi aracılığıyla paylaşılacak.
- İki toplumlu “Imagine” eğitim projesi, Eğitim Teknik Komitesi çatısı altında yeniden başlayacak.
- Maronit kiliselerinin ve bir Ermeni manastırının restorasyonu yapılacak.
- Üç çevre projesi tamamlanacak.
Erhürman'ın “oyun değiştirici” önerisi nedir?
Önerinin içeriği açıklanmadı. Erhürman, KKTC ve Kıbrıs için yeni ve “oyun değiştirici” olabilecek bir öneri sunduklarını söyledi; ayrıntıyı vermekten kaçınıp karşı tarafa düşünmesi için zaman tanımak istediklerini belirtti. Aktarılanlara göre birkaç hafta içinde BM Genel Sekreteri'nin katılacağı yeni bir üçlü görüşme planlanıyor ve bu toplantıda geçiş noktaları yeniden ele alınacak. Erhürman, müzakerenin yalnızca müzakere olsun diye yapılmasını istemediklerini, çözüme götüren bir süreç beklediklerini de ekledi.
Hristodulidis'le hangi konularda anlaşılamadı?
BM'nin önerdiği askeri işbirliği ve mayın temizleme mekanizmasına Rum tarafı onay vermedi. Eğitim komitesi önerisinde de Hristodulidis yönetimi ek süre istedi. Erhürman ise atılan adımları, 2017'den bu yana süren durgunluğun ardından küçük ama ileri yönde adımlar olarak niteledi.
Yeni sınır kapıları KKTC'deki günlük hayatı nasıl etkiler?
Kapılar açıldığında KKTC ile Rum tarafı arasındaki geçiş noktası sayısı artacak. Bu, sınırı geçen yolcular için yeni bir seçenek demek. Ama açılış tarihi belli olmadığı için bugün itibarıyla yeni bir geçiş hakkı doğmuş değil; önce Erhürman ile Hristodulidis'in açılış tarihini netleştirmesi gerekiyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Lefkoşa'daki görüşmelerini de ayrıca haberleştirmiştik.
