Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) ortak projesi 12U TDT-SAT küp uydusunun üretimi tamamlandı. Kazakistan'ın başkenti Astana'daki Ghalam şirketi tarafından geliştirilen yaklaşık 16 kilogramlık uydunun, 2027'nin ikinci yarısında Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılması planlanıyor. Üretimin tamamlanması, 30 Ekim'de yayımlanan TDT 13. Zirvesi Ankara Bildirisi'nde de memnuniyetle karşılandı.
TDT-SAT küp uydusu nedir, ne iş yapacak?
TDT-SAT, 12U XL nano uydu platformuna dayanıyor; 12U, uydunun on iki küp birimlik boyutta olduğunu gösteriyor. Uydunun içinde kamera, veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri yer alıyor. Görevi, Dünya görüntüleriyle bölgesel gözlem yapmak, yeni teknolojileri yörüngede denemek ve ileride yapılacak ortak uzay görevleri için teknik deneyim kazanmak. Uydunun yaklaşık 550 kilometre yükseklikte, Güneş'le eş zamanlı bir yörüngede yaklaşık 2 yıl çalışması öngörülüyor; yer istasyonu Astana'da kurulacak.
TDT-SAT uzaya ne zaman gidecek?
Fırlatma için hedef 2027'nin ikinci yarısı. Önemli testlerin bu yıl içinde tamamlanması planlanıyor. Ankara Bildirisi'nde TDT üyesi ülkelerin ilgili makamları, uydunun fırlatılmasına ilişkin kalan hukuki, düzenleyici ve teknik süreçleri hızlandırmaya çağrıldı. Eylül'de Astana'da toplanan TDT uzay ajansı temsilcileri de itki sistemini, bileşenlerin entegrasyonunu, frekans koordinasyonunu, yetkilendirmeyi ve fırlatma maliyetinin paylaşımını görüştü.
Projeyi hangi ülkeler yürütüyor?
Proje, TDT üyesi ülkelerin ortak çalışması. Açıklamalarda Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan öne çıkıyor; hangi ülkenin projeye ne kadar katkı verdiği açıklanmadı. Özbekistan Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, projeyi Türk devletlerinin uzay teknolojilerini birlikte geliştirmesi için önemli bir örnek diye niteledi. Türkiye Uzay Ajansı da Ekim'de Antalya'daki 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde TDT üyesi ülkelerin uzay ajanslarıyla ortak küp uydu projesini sürdürmeye yönelik bir çerçeve anlaşma imzaladı; anlaşmaları haberimizde anlattık. Ankara Bildirisi'nin diğer maddelerini ise TDT zirvesi haberimizde bulabilirsiniz.
Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, aynı kongrede Türk devletleriyle daha büyük projeler hedeflediklerini söyledi; ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek ilerideki hedefler arasında. Uydunun kendisine ait kamuya açık bir fotoğraf paylaşılmadı; haberdeki görseller arşiv niteliğindedir.
