Moskova'da Kremlin adına açıklama yapan Dmitri Peskov, Türk Devletleri Teşkilatı hakkında dikkat çeken bir cümle kurdu: Rusya'nın teşkilatın çalışmalarına katılması ona göre mantıklı olurdu. Peskov, 2 Kasım Pazartesi akşamı gazetecilerin sorularını yanıtlarken bunu söyledi. Konuşma, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev'in Ankara'daki zirvede ortaya attığı fikre cevap niteliğindeydi.
Peskov Türk Devletleri Teşkilatı için ne dedi?
Peskov, Rusya'da kökleri Türk olan halkların yaşadığı çok sayıda bölge bulunduğunu hatırlattı ve Rusya'nın teşkilatın faaliyetlerine katılmasının mantıklı olacağını söyledi. Bu cümle, Rusya'nın sadece belirli bölgeler üzerinden değil, ülke olarak masada yer alabileceği anlamına geliyor. Peskov'un sözleri, Kremlin'in konuya dair bir karar açıklaması değil; gazetecilerin sorusuna verilen bir yanıt olarak kayda geçti.
Rusya Türk Devletleri Teşkilatı'na federasyon düzeyinde katılabilir mi?
Peskov'un tarif ettiği çerçeve tam olarak bu: Rusya'nın bütünü olarak katılım. Özerk bölgelerin ya da Türk nüfusun yoğun olduğu yerlerin tek tek ilişki kurması yerine federasyonun tamamının hareket etmesi bahsediliyor. Ancak bu ihtimalin hangi statüyle yaşanacağı, yani tam üyelik mi, gözlemci mi, başka bir format mı olacağı konuşulmadı. Yani parça parça mı, bütün olarak mı sorusunun cevabı bugün için tek cümleyle verilemiyor; ortada bütünlük vurgusu var, ayrıntı yok.
Rusya'ya Türk Devletleri Teşkilatı için resmî davet geldi mi?
Hayır. Peskov, henüz resmî bir davet almadıklarını söyledi. Konunun Kazakistan'la yapılacak temaslarda gündeme gelebileceğini ekledi. Yani şu an ortada Rusya'nın yaptığı bir başvuru da, teşkilatın verdiği bir karar da yok. Elimizdeki tek somut adım bir önerinin ve bir olumlu cevabın varlığı.
Tokayev Ankara'daki zirvede ne önermişti?
Tokayev, Türk Devletleri Teşkilatı'nın Ankara'daki zirvesinde Rusya'nın teşkilata katılması için adımlar atılması gerektiğini dile getirmişti. Zirvenin 163 maddelik Ankara bildirisini daha önce yazmıştık. Peskov'un dünkü sözleri, Tokayev'in fikrine Moskova'dan gelen ilk açık karşılık olarak okunuyor. Öneri ile yanıt arasında somut bir takvim ya da format da paylaşılmadı.
Peskov kimdir?
Dmitri Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in basın açıklamalarını yapan isim. Kremlin'in dış politika duruşunu gazetecilere aktaran isim olarak Rusya'nın resmî ağzı sayılır. Bu yüzden onun cümlesi, sıradan bir yorum değil, Moskova'nın şimdilik bu konuda hangi mesafede durduğunu gösteren bir işaret.
Türk Devletleri Teşkilatı'nda şimdi kim var?
Teşkilatın kurucu üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye; Özbekistan sonradan katıldı. Rusya şu an bu çerçevenin dışında ve Peskov'un anlattığına göre ortada resmî bir müracaat da yok. Dolayısıyla dünkü açıklamanın sonucu, teşkilatın üye sayısını değiştirmiyor; değişen şey, Rusya'nın bu ihtimale mesafeli durmadığını söylemesi.
Bu açıklama Türk Devletleri Teşkilatı'nı nasıl etkiler?
Bugün için teşkilatın üye yapısı değişmiş değil. Rusya'nın katılımı bir ihtimal olarak masada, henüz bir karar olarak değil. Bu yüzden okurun günlük hayatında doğrudan bir değişiklik yok. Ama Türk devletleri arasındaki iş birliği ve diplomatik bağların nasıl şekilleneceği, Moskova'nın bu fikre ne kadar açık olacağına bağlı. Kazakistan ile yapılacak temasların sonucu bu tabloyu netleştirecek.
