Litvanya İHA krizinde gece yarısı gerçek bir alarm yaşandı: Belarus yönünden ülke hava sahasına giren bir insansız hava aracı, NATO'nun Baltık Hava Polisliği görevindeki İtalyan Eurofighter Typhoon savaş uçakları tarafından 15 Eylül gecesi saat 00.20 sıralarında havada imha edildi. Olay, Litvanya topraklarında bir İHA'nın vurulduğu ilk vaka olarak kayıtlara geçti.
Litvanya Silahlı Kuvvetleri'nin açıklamasına göre gece yarısına doğru ülkeye yönelen bir cisim radarda tespit edildi. Şiauliai Hava Üssü'nden kalkan müttefik uçaklar hedefi başkent Vilnius üzerinden geçerken yaklaşık 30 dakika boyunca izledi ve Kaunas iline bağlı Kaisiadorys ilçesindeki Pratkunai köyü yakınında düşürdü. Bölgeden bir görgü tanığı, gökyüzünde "çok fazla ateş, kıvılcım ve barut kokusu" olduğunu anlattı.
Litvanya hava sahasına giren İHA nereden geldi?
İlk değerlendirmelere göre İHA, Rusya'nın en yakın müttefiki Belarus topraklarından kalkarak Litvanya'ya girdi. Ancak yetkililer aracın kime ait olduğunu ve tam güzergahını henüz doğrulamadı; enkazın bir Rus saldırı İHA'sı mı yoksa başka kaynaklı bir keşif aracı mı olduğunu belirlemek için inceleme sürüyor. Bazı yerel kaynaklar patlayıcı taşıma ihtimalinin yüksek görüldüğünü aktarsa da ordu bu konuda resmi bir doğrulama yapmadı.
İHA'yı hangi NATO uçağı vurdu?
Litvanya, Estonya ve Letonya 2004'te NATO'ya katıldığından bu yana kendi savaş uçağı filosuna sahip olmadığı için üç Baltık ülkesinin hava sahası, müttefik devletlerin dönüşümlü gönderdiği jetlerle korunuyor; bu görev "Baltık Hava Polisliği" adını taşıyor. Şu anda Şiauliai Hava Üssü'nde konuşlu İtalyan Hava Kuvvetleri'ne bağlı Eurofighter Typhoon uçakları, İHA'yı havada imha eden birlik oldu.
"Litvanya hava sahasına az önce giren bir İHA, NATO savaş uçakları tarafından imha edildi. Müttefik personelin hızlı tepkisine teşekkür ederim. Rusya, Ukrayna'ya yönelik saldırganlığını artırırken bölgemiz için bu tür bir hazırlık hayati önem taşıyor." — Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, kendi X hesabından
Vilnius Havalimanı ne kadar süre kapalı kaldı?
İHA hava sahasında tespit edilir edilmez Vilnius Havalimanı'nda uçuşlar geçici olarak durduruldu; tehdidin ortadan kalktığı bildirilince trafik yeniden açıldı. İHA'nın güzergahı boyunca Vilnius, Trakai, Elektrėnai ve ardından Kaunas ilçelerinde yaşayanlara sığınma uyarısı gönderildi. Bu, aynı havalimanında iki gün önce radarda görülen ve incelemede kuş sürüsü çıkan 13 Eylül alarmından farklı olarak, gerçek bir İHA'nın ilk kez vurulduğu vaka oldu.
Litvanya Silahlı Kuvvetleri, enkazın düştüğü Pratkunai köyü çevresini askeri ve polis ekipleriyle kordon altına aldı; yetkililer "sonuçlara aceleyle varmayacaklarını, tüm koşulların soruşturmayla değerlendirileceğini" duyurdu.
Olay, NATO'nun doğu kanadında son haftalarda sıklaşan hava sahası ihlalleri zincirine eklendi. Eylül ayı başında Polonya'da Rus dronları düşürülmüş, Moldova ve Romanya'da da benzer ihlaller yaşanmıştı. Litvanya, geçtiğimiz aylarda Belarus yönünden gelen kaçakçı balonları yüzünden Vilnius Havalimanı'nı defalarca kapatmak zorunda kalmıştı; bu kez masada gerçek bir askeri İHA olması, Baltık bölgesindeki gerginliği bir üst seviyeye taşıdı.
