Moskova'da Pezeşkiyan Putin görüşmesi 27 Ekim Salı akşamı yapıldı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile hem heyetler arası hem de baş başa oturumda bölgedeki gerilimi ve iki ülkenin ilişkilerini masaya yatırdı. Buluşma, Moskova'da toplanan Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu'nun (GECF) 8. Zirvesi'nin kenarında gerçekleşti.
Pezeşkiyan Putin ile ne görüştü?
Pezeşkiyan Putin görüşmesinin ilk başlığı bölgedeki gerilim ve ikili ilişkilerdi. Aktarıldığına göre Putin, bölgede yaşananların kendilerini kaygılandırdığını, özellikle İran'la yakın çalışan bir ülke olarak bu tabloyu endişeyle izlediklerini söyledi. Rus lider konuşmasını rakamlarla da destekledi: Rusya ile İran arasındaki ticaret 2026'nın ilk sekiz ayında yüzde 10,4 büyüdü, Buşehr Nükleer Santrali'nin inşası sürüyor ve yaklaşık 10 bin İranlı öğrenci Rusya'daki üniversitelerde okuyor.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise Rusya'ya siyasi ve ekonomik desteği için teşekkür etti. Bilim, ekonomi, kültür ve güvenlik alanlarında iş birliğinin derinleşmesi gerektiğini söyledi. Görüşmede iki ülkenin ortak projeleri de ele alındı.
Pezeşkiyan ABD'ye ne dedi?
Pezeşkiyan Putin görüşmesinin en çok konuşulan bölümü Washington'a yönelik sözler oldu. Pezeşkiyan, ABD'nin bölgedeki politikalarını eleştirdi ve bölgesel sorunları ABD olmadan çözebilecek kapasitede olduklarını söyledi. Aktarılan ifadesi şöyle: “ABD olmadan bütün sorunlarımızı, bölgesel meselelerimizi çözebilecek kapasitedeyiz.” İran Cumhurbaşkanı ayrıca çok kutuplu bir dünya düzeninin gerekliliğini vurguladı.
Pezeşkiyan Moskova'ya neden gitti?
Cevap enerji zirvesinde yatıyor. Pezeşkiyan Moskova'ya, Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu'nun 8. Zirvesi için gitti. GECF, Rusya ve İran'ın yanı sıra Katar ve Cezayir gibi doğal gaz üreticilerini bir araya getiren bir platform. Zirvenin kenarında iki liderin ikili görüşme yapması, Moskova ile Tahran arasındaki temasın gaz masasının dışına da taştığını gösterdi. Buşehr'deki santral ve ticaret rakamlarının Putin'in ağzından sayılması da konuşmanın yalnız bölgesel gerilimle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.
İran Cumhurbaşkanı kim, nasıl seçildi?
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, mesleğiyle kalp cerrahı. Daha önce Sağlık Bakanlığı yaptı ve Tebriz'i Meclis'te temsil etti. İran'ın önceki Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin Mayıs 2024'teki helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından yapılan erken seçimi kazanarak Temmuz 2024'te göreve başladı. Moskova'ya giden İran Cumhurbaşkanı olarak Pezeşkiyan Putin ile bu yıl Buşehr projesi ve ticaret hacmi gibi somut başlıklar üzerinden konuştu.
İran ile ABD arasındaki gerilimde son durum ne?
Pezeşkiyan Putin görüşmesinde çıkan sözler, Tahran ile Washington arasındaki gergin haftanın bir parçası. İran'ın ABD'ye iletilen müzakere şartları ve Hürmüz Boğazı başlığı ayrı haberimizde yer aldı; Washington cephesindeki son açıklamalar ise başka bir haberimizde anlatıldı.
Rusya ile İran arasındaki ticaret ne kadar büyüdü?
Putin'in aktardığı rakama göre Rusya-İran ticareti 2026'nın ilk sekiz ayında yüzde 10,4 arttı. Pezeşkiyan Putin görüşmesinde bu rakam, iki ülkenin ekonomik bağlarının büyüdüğünün kanıtı olarak sunuldu. Buşehr Nükleer Santrali'nin inşasının sürmesi de Moskova'nın Tahran'daki en somut ortak projelerinden biri olarak öne çıktı.
