Direksiyon başındakiler sabaha yeni bir tabelayla uyandı. Sektör hesabına göre motorine zam 15 Eylül Salı gece yarısı yürürlüğe girdi ve litre fiyatına tek kalemde 6,62 lira eklendi. Bu artışla motorin İstanbul Avrupa Yakası'nda 95,60, Ankara'da 96,75, İzmir'de 97,02 liraya çıktı; doğu illerinde ise litre 98,47 lira ile 100 lira eşiğine bir buçuk lira kaldı. Eylül daha yarılanmadan motorin tabelası ikinci kez, akaryakıt tabelası ise üçüncü kez değişmiş oldu.
Motorine zam ne kadar geldi, motorin fiyatı ne kadar oldu?
Zam tutarı 6,62 lira; dağıtıcıya göre birkaç kuruş oynuyor, kimi listelerde İstanbul için 95,51 lira geçiyor. Büyük şehirlerde 15 Eylül sabahı geçerli olan tablo şöyle:
| Şehir | Motorin (TL) | Benzin (TL) | LPG (TL) |
|---|---|---|---|
| İstanbul Avrupa | 95,60 | 80,26 | 34,99 |
| İstanbul Anadolu | 95,46 | 80,12 | 34,39 |
| Ankara | 96,75 | 81,25 | 35,09 |
| İzmir | 97,02 | 81,52 | 34,99 |
| Doğu illeri | 98,47 | 82,88 | - |
Cebe yansıması şöyle: 50 litrelik bir depoyu İstanbul'da dün gece 4.449 liraya dolduran sürücü bu sabah 4.780 lira ödüyor; tek depoda fark 331 lira. 60 litrelik dizel bir SUV'un deposu ise 5.736 liraya geldi. TRHaber'in aktardığı hesaba göre motorinin litresi son bir yılda 41 liradan fazla arttı.
Motorin neden zamlandı, Brent petrol ne oldu?
Zammın adresi yine Orta Doğu. 28 Şubat'tan beri süren ABD-İran savaşına Husilerin Babülmendep Boğazı'ndaki saldırıları ve Suudi Arabistan'ın Hürmüz'ü devre dışı bırakan Doğu-Batı boru hattını kapatması eklenince Brent petrolün varili dün 109 dolara kadar tırmandı, 110 sınırı test edildi. Körfez ülkelerinin Umman'da yapmayı planladığı toplantının ertelenmesi de piyasadaki gerginliği artırdı. Dolar/TL'nin 48,62 ile zirveye çıkması ithal ürünün lira karşılığını ayrıca şişirdi. Sabah'ın aktardığına göre Brent bu sabah 107 dolar civarında işlem görüyor; yani fiyat baskısı henüz geri çekilmiş değil.
Eylülün ilk yarısında pompanın nasıl değiştiği şu tabloda görülüyor (İstanbul Avrupa Yakası):
| Tarih | Gelişme | Motorin | Benzin |
|---|---|---|---|
| 1 Eylül | Motorine 3 TL ÖTV (KDV ile 3,60 TL) | - | - |
| 6 Eylül | Tabela 90 lira bandına oturdu | 88,88 | 76,92 |
| 12 Eylül | Benzine 3,20 TL zam | 88,98 | 80,21 |
| 15 Eylül | Motorine 6,62 TL zam | 95,60 | 80,26 |
Benzine zam gelecek mi, benzin fiyatı ne kadar?
Bugün için benzin ve LPG'de yeni bir tarife açıklanmadı; benzinin litresi İstanbul'da 80,26, Ankara'da 81,25, İzmir'de 81,52, doğu illerinde 82,88 lira. Benzin son zammını 12 Eylül'de 3,20 lirayla almış, İstanbul'da ilk kez 80 lirayı geçmişti. Bugünkü artışla benzin ile motorin arasındaki makas 15 lirayı aştı; iki yakıt arasındaki fark eylül başında 12 lira civarındaydı. Brent ve kur bu seviyede kalırsa benzinde de yeni hesap yapılacağı sektörde konuşuluyor, ancak açıklanmış bir rakam yok.
Motorin 100 lira olur mu, ekimde yeni zam var mı?
Petrol hiç kıpırdamasa bile takvim motorini yukarı itiyor. Ağustos'ta eşel mobil uygulaması motorindeki ÖTV'yi sıfıra çekmişti; motorin bu sistemden çıkarıldı ve vergi kademeli olarak geri dönüyor: 1 Eylül'de 3 lira olan maktu ÖTV ekimde 6, kasımda 9, aralıkta 12 liraya çıkacak, 1 Ocak 2027'den itibaren ise 13,9006 lira olarak sabitlenecek. Her basamak yüzde 20 KDV ile birlikte litreye 3,60 lira demek. Kâğıt üzerinde hesap net: Brent ve dolar yerinde saysa dahi 1 Ekim'de İzmir'de motorin 100,62, Ankara'da 100,35, İstanbul'da 99,20 liraya çıkıyor; doğu illeri ise eşiği ekimin ilk gününde geride bırakıyor. Yılbaşına kadar yalnızca vergiden gelecek ek yük ise litre başına 13 lirayı buluyor.
Motorin eşel mobilden çıkarıldığı için uluslararası fiyat ya da kurdaki her yükseliş artık vergiyle emilmiyor, doğrudan tabelaya yazılıyor. Bu yüzden nakliye, tarım ve toplu taşıma maliyetlerinin birkaç hafta içinde raflara yansıması bekleniyor; sektör temsilcileri bugünkü zammın yılın en yüksek tek seferlik motorin artışlarından biri olduğunu belirtiyor.
