Türkiye'nin en büyük ihracat kalemi olan otomotivde sekiz aylık bilanço bu sabah açıklandı ve tablo ağır: Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) Ocak-Ağustos 2026 verilerine göre otomobil ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 gerileyerek 279 bin 341 adette kaldı. Ticari araçlar dahil toplam otomotiv ihracatı da yüzde 12 düşüşle 597 bin 594 adede indi.
Üretim tarafı da aynı yönde. Sekiz ayda bantlardan inen otomobil sayısı yüzde 19 azalarak 458 bin 169 adede geriledi; traktör hariç toplam otomotiv üretimi yüzde 7 kayıpla 841 bin 583 adet oldu. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 59'da kaldı; başka bir deyişle Türkiye'deki araç fabrikalarının hatları yaklaşık yüzde 40 boş çalıştı. Kamyon grubunda oran yüzde 57, traktörde ise yalnızca yüzde 27.
Otomobil ihracatı 2026'da ne kadar düştü?
Adet bazında düşüş yüzde 28. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre dolar bazında otomobil ihracatı yüzde 9 gerileyerek 6,8 milyar dolar oldu. Sektörün toplam ihracat geliri ise adet kaybına rağmen yüzde 2,5 artışla 27,2 milyar dolara çıktı; yani daha az araç satıldı ama araç başına daha yüksek bedel alındı. Ana sanayi ihracatı yüzde 1, tedarik sanayi ihracatı yüzde 4 arttı. Otomotiv, Türkiye'nin toplam ihracatındaki yüzde 17'lik payıyla sektörler arasında hâlâ birinci sırada.
| Ocak-Ağustos 2026 (OSD) | Adet | Yıllık değişim |
|---|---|---|
| Toplam otomotiv üretimi | 841.583 | -%7 |
| Otomobil üretimi | 458.169 | -%19 |
| Ticari araç üretimi | - | +%12 |
| Toplam otomotiv ihracatı | 597.594 | -%12 |
| Otomobil ihracatı | 279.341 | -%28 |
| Ticari araç ihracatı | - | +%9 |
| Toplam iç pazar | 745.597 | -%12 |
| Otomobil iç pazarı | 564.241 | -%14 |
| Ticari araç iç pazarı | - | -%5 |
| Kapasite kullanım oranı | %59 | - |
Otomotiv üretimi neden geriledi, hangi araçlar arttı?
OSD bülteninde gerekçe yazmıyor ama rakamlar talep tarafını işaret ediyor: Otomobilde hem dış satış (-%28) hem iç satış (-%14) aynı anda daraldı, fabrikalar da buna göre yavaşladı. Tek istisna ticari araçlar. Hafif ticari araç üretimi yüzde 12, ağır ticari araç üretimi yüzde 7 yükseldi; ticari araç ihracatı yüzde 9 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 14 artışla 8 bin 245 adede ulaştı. İç pazarda ise toplam satışlar yüzde 12 küçülerek 745 bin 597 adede indi; otomobil satışlarında yerli üretimin payı yüzde 35, hafif ticaride yüzde 23 oldu.
İkinci el araba fiyatları düşecek mi?
Üretim ve ihracat düşerken ikinci el piyasası da yatırımcısına para kazandırmayı bıraktı. VavaCars'ın Ağustos 2026 VavaAI Fiyat Endeksi'ne göre ikinci el araç fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,2 geriledi. Son bir yılda fiyatlar yüzde 8,7 artmış görünse de aynı dönemde enflasyon yüzde 31,51, doların TL karşısındaki artışı yüzde 17,7, avronun ise yüzde 16,9 oldu. Yılbaşından bu yana fiyat artışı yüzde 5 iken enflasyon yüzde 22,1'e çıktı. Yani araba tutan, her ölçüde reel kayıp yazdı.
arabam.com'un ilan verileri de aynı yönü gösteriyor: Temmuzda 917 bin 614 TL olan ortalama ilan fiyatı ağustosta 913 bin 817 TL'ye indi. Bu, ortalama ilan fiyatının bu yıl ilk kez gerilemesi anlamına geliyor; enflasyondan arındırılmış reel fiyatlar aylık bazda yüzde 2,21 düştü.
VavaCars Ticari Grup Başkanı Serdıl Gözelekli: "Sıfır araç kampanyalarından doğan rekabet ve sıkı finansman şartları bu seyirde belirleyici olurken, fiyat artışı yılbaşından bu yana enflasyon ve döviz kurlarının gerisinde kaldı."
Gözelekli, mevcut koşullar sürdüğü takdirde kısa vadede genele yayılan bir yükseliş değil, sınırlı aylık değişimler beklediklerini söyledi. arabam.com CEO'su Önder Oğuzhan ise sıfır araç pazarındaki daralmanın sürdüğünü, markaların satış desteği için açıkladığı kampanyaların ikinci elde fiyatları aşağı çektiğini belirtti. Oğuzhan'a göre altın ve gümüş fiyatlarındaki toparlanmanın ardından yatırımını nakde çevirenler ağustosta ikinci el talebini hareketlendirdi; bu hareketliliğin eylülde de devam etmesi bekleniyor.
Dolar bazında ihracat neden arttı?
Adet yüzde 12 düşerken gelirin yüzde 2,5 artması, ihraç edilen araçların birim değerinin yükseldiğini gösteriyor. Ticari araç ve tedarik sanayi ihracatındaki artış otomobildeki kaybın bir kısmını kapattı; ancak otomobil tarafında hem adet hem dolar geliri eksiye döndü. Yılın ilk sekiz ayında Avrupa Birliği ülkeleri yüzde 74 payla otomotiv ihracatında en büyük pazar olmayı sürdürdü.
